<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/">
<channel>
<title>Nalaikh.nutag.mn</title>
<link>http://nalaikh.nutag.mn/</link>
<language>ru</language>
<description>Nalaikh.nutag.mn</description>
<generator>DataLife Engine</generator><item>
<title>13 аймгийн баяр наадмыг урагшлуулж, зохион байгуулна</title>
<guid isPermaLink="true">http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2843</guid>
<link>http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2843</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782293381_13-aymgiyn-bayar-naadmyg-uragshluulzh-zohion-bayguulna_l.jpeg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782293381_13-aymgiyn-bayar-naadmyg-uragshluulzh-zohion-bayguulna_l.jpeg" alt="" class="fr-dib"></a><br>Засгийн Газрын хуралдаанаар "Дэлхийн адууны өдөр"-тэй холбогдуулан 13 аймгийн наадмын хуваарийг шинэчлэн тогтоол гаргасан байна. Тодруулбал, Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.3 дахь хэсэгт заасныг үндэслэн Монгол Улсын Засгийн газрын 2026 оны зургадугаар сарын 10-ны өдрийн 245 дугаар тогтоолоор нийт 13 аймгийн наадмын товыг шинэчлэн баталсан байна.</div><div style="text-align:justify;">Уг шийдвэрийн дагуу Дэлхийн адууны өдрийг тэмдэглэн өнгөрүүлэх үйл ажиллагаатай холбогдуулан Архангай, Булган, Говь-Алтай, Говьсүмбэр, Дархан-Уул, Дорнод, Өвөрхангай, Өмнөговь, Сэлэнгэ, Төв, Хөвсгөл болон Хэнтий зэрэг 12 аймгийн баяр наадмыг 2026 оны долдугаар сарын 8, 9-ний өдрүүдэд зохион байгуулахаар товложээ.</div><blockquote><div style="text-align:justify;">Харин Дорноговь аймгийн баяр наадмыг ирэх долдугаар сарын 6, 7-ны өдрүүдэд түрүүлж тэмдэглэхээр тус тогтоолд тусгасан байна.</div></blockquote><div style="text-align:justify;">Дашрамд дурдахад, НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 79 дүгээр чуулганы 2025 оны зургадугаар сарын 03-ны өдрийн хуралдаанаар Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхийн санаачилсан “Дэлхийн адууны өдрийн тухай” тогтоолыг хэлэлцэж жил бүрийн долдугаар сарын 11-ний өдөр Дэлхийн адууны өдрийг тэмдэглэн өнгөрүүлж байх тухай тогтоолыг баталсан байдаг. Энэ жилийн “Дэлхийн адууны өдөр-2026” арга хэмжээ нь өнцөг булан бүрээс оролцох морин холбоод, морин заслын төвүүд, төрийн байгууллагууд, бодлого боловсруулагчид, мэргэжилтнүүдийн оролцоотойгоор энэхүү арга хэмжээ нь улс хоорондын бодлогын уялдаа холбоог сайжруулах, сайн туршлага хуваалцах, адууны өв соёл, морин спорт, морин заслын хөгжлийг дэмжих, дэлхийн хэмжээнд хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэх зэрэг ач холбогдол бүхий  олон улсын платформ болж ажиллах юм.</div><div style="text-align:justify;"><img src="https://news.mn/wp-content/uploads/2026/06/727268502_1356852799702287_3694939724191294551_n.jpg" alt="" width="1149" height="1600" srcset="https://news.mn/wp-content/uploads/2026/06/727268502_1356852799702287_3694939724191294551_n.jpg 1149w, https://news.mn/wp-content/uploads/2026/06/727268502_1356852799702287_3694939724191294551_n-221x308.jpg 221w, https://news.mn/wp-content/uploads/2026/06/727268502_1356852799702287_3694939724191294551_n-359x500.jpg 359w, https://news.mn/wp-content/uploads/2026/06/727268502_1356852799702287_3694939724191294551_n-768x1069.jpg 768w, https://news.mn/wp-content/uploads/2026/06/727268502_1356852799702287_3694939724191294551_n-1103x1536.jpg 1103w" sizes="(max-width: 1149px) 100vw, 1149px" class="fr-fic fr-dii"></div>]]></description>
<category><![CDATA[Онцлох / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Wed, 24 Jun 2026 17:28:15 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Малчны тухай хуулийн хэрэгжилтийг дүгнэх ерөнхий хяналтын сонсгол болно</title>
<guid isPermaLink="true">http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2840</guid>
<link>http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2840</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782210631_d73c6f116961f24f4028ce3e654e6968_x3.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782210631_d73c6f116961f24f4028ce3e654e6968_x3.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br>УИХ-ын Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хорооноос “Малчны тухай хуулийн хэрэгжилтийг дүгнэх, хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх чиг үүрэг бүхий байгууллага, түүний удирдах албан тушаалтны үйл ажиллагаанд хяналт тавих, үнэлэх’’ сэдвээр Ерөнхий хяналтын сонсголыг 2026 оны 06 дугаар сарын 23, 24-ний өдрүүдэд Төрийн ордонд зохион байгуулах гэж байна. </div><div style="text-align:justify;">Малчны эрх зүйн байдлыг тодорхойлж, түүний ажиллах, амьдрах, мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэх, үйлдвэрлэл эрхлэх таатай нөхцөлийг бүрдүүлж, байгалийн чадамжид нийцсэн, өрсөлдөх чадвартай мал аж ахуйг хөгжүүлэх зорилт бүхий Малчны тухай хуулийг УИХ 2024 оны 6 дугаар сарын 05-ны өдөр баталсан. УИХ-ын гишүүдийг орон нутагт ажиллах үеэр малчдаас дээрх хуулийн хэрэгжилттэй холбоотой санал олон гарч, төрөөс баримталж байгаа бодлогын хэрэгжилт, үр дүнд анхаарал хандуулахыг хүсэж байгаа тул УИХ-ын Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хороо ерөнхий хяналтын сонсгол зохион байгуулахаар шийдвэрлэсэн байна.</div><div style="text-align:justify;">Энэхүү ерөнхий хяналтын сонсголд Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн, Боловсролын, Эрүүл мэндийн, Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд болон Монголбанк тэргүүтэй холбогдох төрийн байгууллагуудын удирдлага, төлөөлөл оролцож Малчны тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангахтай холбоотой мэдээллүүд танилцуулна.</div><div style="text-align:justify;">Малчны хүүхдийг сургуульд сургах, малчны мэдлэгийг дээшлүүлэх, хөгжлийг дэмжих төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх, үйл ажиллагаанд цахим шилжилт нэвтрүүлэх, бүтээмжийг дэмжих, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх зохицуулалт болон Малчны хөгжлийн сангийн асуудал, эдгээрийн санхүүжилтийн талаар ерөнхий хяналтын сонсголын үеэр хэлэлцэж, холбогдох албан тушаалтан, байгууллагуудын тайлан, илтгэлийг сонсож, холбогдох лавлагаа, мэдээллийг нээлттэй авах боломжтой.</div><div style="text-align:justify;">Малчны тухай хууль хэрэгжээд хоёр жил болж байгаа хэдий ч хуулийг дагалдан батлагдах ёстой 11 журмын ердөө хоёр нь л батлагдаад байгаа юм. Тухайлбал, нийгмийн даатгалын нөхөн төлөлтийн асуудал холбогдох журам батлагдаагүйгээс хэрэгжих хугацаатай холбоотой маргаан үүсээд байгаа аж. Ерөнхий хяналтын сонсголоор энэ мэт олон асуудлыг нээлттэй ярилцах юм.</div><div style="text-align:justify;">Малчнаар 10-аас доошгүй жил тасралтгүй ажилласан малчны нэг хүүхдийг мал аж ахуй, тэжээл, бэлчээр судлалын чиглэлийн мэргэжлээр төрийн өмчийн дээд боловсролын сургалтын байгууллагад үнэ төлбөргүй суралцуулах зохицуулалтыг хуульчилсан. Үүнд малын эмч, эм зүйч гэх зэрэг мал аж ахуйн чиглэлээрх бусад мэргэжлийг оруулаагүйгээс өнгөрсөн хичээлийн жилээс эхэлсэн энэхүү зохицуулалтын хүрээнд ердөө 50 оюутан суралцаж байгаа аж.</div><div style="text-align:justify;">Ерөнхий хяналтын сонсголоор хуулийн дээрх зохицуулалтын талаарх нөхцөл байдал, шаардлагын талаар сонсож, өргөжүүлэх шаардлага, хамрах хүрээг нэмэгдүүлэх талаар хэлэлцэх юм байна.</div><div style="text-align:justify;">Малчны тухай хуулийн “… малчдын амьдрах орчин нөхцөлийг сайжруулах зорилгоор орон сууцны ипотекийн зээлийн хөтөлбөрт хамруулах, зээлийн хөнгөлөлт үзүүлэх” зохицуулалтын хүрээнд ердөө хоёр малчин ипотекийн зээлд хамрагджээ. Энэ мэт малчдыг дэмжих, боломж олгох 7-8 төрлийн арга хэмжээний хэрэгжилтийн нөхцөл байдал, тулгамдаж буй асуудал, хэрэгжилтийг хангах гарц шийдлийн талаар нээлттэй ярилцахаар төлөвлөжээ <i><b>гэж Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамнаас мэдээллээ.</b></i></div><div style="text-align:justify;"><i><b></b></i></div>]]></description>
<category><![CDATA[Онцлох  / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Tue, 23 Jun 2026 18:30:18 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Ормузын хоолойг минагүйжүүлэхэд 50 хоног шаардагдана</title>
<guid isPermaLink="true">http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2839</guid>
<link>http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2839</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1781850969_minuvannya-1.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1781850969_minuvannya-1.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br>Ормузын хоолойг минагүйжүүлж, хөлөг онгоцнуудын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангахад 40-50 хоног шаардагдана гэж Ройтерс агентлаг эх сурвалж дурдан мэдээлжээ.</div><div style="text-align:justify;">Үүний дараа даатгалын компани, хөлөг онгоцны оператор болон газрын тосны компаниуд тус бүсийг хөлөг онгоц зорчиход аюулгүй гэж үзнэ. Орчин үеийн дрон болон уламжлалт мина хайгч төхөөрөмжүүдийг ашиглан хэрэгжүүлэх эл ажиллагаа үргэлжлэх хэдэн долоон хоногт олон сая баррель газрын тосны нийлүүлэлт саатаж магадгүй гэж Ройтерс агентлаг онцолжээ.</div><div style="text-align:justify;">Үүнээс өмнө АНУ, Иран, зуучлагчийн үүрэг гүйцэтгэж буй Пакистаны албан ёсны төлөөлөгчид Вашингтон, Тегеран харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгуулахаар тохиролцсон тухай мэдээлсэн билээ. Баримт бичигт энэ сарын 19-нд Женев хотноо гарын үсэг зурхаар төлөвлөж байна.</div><div style="text-align:justify;">Ираны гадаад хэргийн дэд сайд Казем Гарибабадийн мэдээлснээр, 60 хоногийн эвлэрлийн хугацаанд талууд Ираны цөмийн хөтөлбөр зэрэг асуудлыг хэлэлцэнэ. Энэ сарын 15-аас АНУ-ын зүгээс Ираны бүслэлтийг зогсоож, Ливаныг оруулан бүх фронт дээр галыг даруй зогсоохоор тохиролцсон байна.</div><div style="text-align:justify;">Энэхүү мэдэгдлийн дараа Олон улсын далайн байгууллагын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Арсенио Домингес Персийн буланд гацаад буй олон мянган далайчныг нүүлгэн шилжүүлэх ажиллагааг эхлүүлэхэд бэлэн буйгаа илэрхийлжээ. Гэхдээ энэхүү ажиллагааг хэрэгжүүлэхэд аюулгүй байдлын тодорхой баталгаануудыг хангахад цаг хугацаа шаардагдана гэжээ.</div>]]></description>
<category><![CDATA[Дэлхий дахинд   / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Fri, 19 Jun 2026 14:34:59 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Транс тосны хяналтын тухай хуультай болох нийтийн өргөдөл гаргажээ</title>
<guid isPermaLink="true">http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2838</guid>
<link>http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2838</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1781611073_342952-08062026-1780887083-1191042544-2.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1781611073_342952-08062026-1780887083-1191042544-2.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br>УИХ-ын D-Parliament цахим платформд иргэн Жазагийн Амарсанаа Транс тосны тухай хуультай болон санаачилга гаргаж, нийтийн өргөдөл гаргажээ.  Уг өргөдөлд иргэдийн санал авах хугацаа 2026 оны 5-р сарын 30-ны өдөр эхэлсэн бөгөөд 30 хоногийн хугацаанд 100 мянган иргэний санал авбал уг асуудлыг УИХ-аар хэлэлцэх эрх зүйн зохицуулалттай. 6-р сарын 8-ны 10.30 цагийн байдлаар 4628 иргэн дэмжиж, санал өгөөд байна.</div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:justify;"><a href="https://mgl.gogo.mn/newsn/images/ck/2026/06/08/1-104347-115042102.jpeg" rel="external noopener noreferrer"><img alt="" src="https://mgl.gogo.mn/newsn/images/ck/2026/06/08/1-104347-115042102.jpeg" class="fr-fic fr-dii"></a></div><div style="text-align:justify;">Иргэн, эмч Ж.Амарсанаа Транс тосны тухай хуультай болох талаар гаргасан өргөдөл болон санаачилга гаргах болсон талаараа дараах тайлбар оруулсан байна.</div><div style="text-align:justify;"><b>Өргөдөлд,</b></div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:justify;">Сүүлийн жилүүдэд зүрх судасны өвчин, таргалалт, чихрийн шижин, бодисын солилцооны эмгэг, цусны даралт ихсэх зэрэг өвчлөл Монгол Улсад эрчимтэй нэмэгдэж байгаа нь хүнсний аюулгүй байдал, тэр дундаа үйлдвэрийн аргаар боловсруулсан хүнсний бүтээгдэхүүн дэх транс тосны хэрэглээтэй шууд холбоотой талаар олон улсын судалгаанууд тогтоосон байна.</div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:justify;">Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагаас транс тосыг хүн төрөлхтний эрүүл мэндэд аюултай хүнсний найрлага гэж үзэн улс орнуудад хууль эрх зүйн зохицуулалт хийхийг зөвлөсөн бөгөөд олон улс транс тосны агууламжийг хязгаарлах, бүрэн хориглох бодлого хэрэгжүүлж эхлээд байна.</div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:justify;"><b>Гэтэл Монгол Улсад:</b></div><ul><li style="text-align:justify;">Транс тосны хэрэглээний хяналт хангалтгүй</li><li style="text-align:justify;">Хүнсний бүтээгдэхүүний шошго тодорхойгүй</li><li style="text-align:justify;">Импортын болон дотоодын үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүнд тавих хяналт сул</li><li style="text-align:justify;">Иргэд транс тосны хор нөлөөний талаар хангалттай мэдлэг, мээлэлгүй байгаа нь нийтийн эрүүл мэндэд ноцтой эрсдэл үүсгэж байна.</li></ul><div style="text-align:justify;">Иймд иргэдийн эрүүл мэндийг хамгаалах, урьдчилан сэргийлэх бодлогыг хэрэгжүүлэх зорилгоор дараах асуудлыг хууль эрх зүйн түвшинд яаралтай шийдвэрлэж өгөхийг хүсэж байна.</div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:justify;">Үүнд, Транс тосны хяналтын тухай бие даасан хууль батлах Хүнсний бүтээгдэхүүн дэх үйлдвэрийн транс тосны дээд хэмжээг тогтоох Бүтээгдэхүүний шошгон дээр транс тосны агууламжийг заавал тэмдэглэх Сургууль, цэцэрлэг, эмнэлэг зэрэг байгууллагуудад транс тос агуулсан бүтээгдэхүүний хэрэглээг хязгаарлах Импортын болон үйлдвэрлэлийн хүнсний бүтээгдэхүүнд тогтмол хяналт тавих Иргэдэд чиглэсэн нийгмийн эрүүл мэндийн мэдээлэл, сэрэмжлүүлгийг тогтмол хүргэх Эрүүл хүнсний хэрэглээг дэмжсэн бодлого хэрэгжүүлэх Энэхүү асуудал нь зөвхөн нэг хүний бус нийт хүн амын эрүүл мэнд, ирээдүй хойч үеийн амьдралын чанарт хамаарах тул дээрх саналыг дэмжин “Транс тосны хяналтын тухай” хуулийг батлан хэрэгжүүлэхийг хүсэж байна гэжээ.</div><div style="text-align:justify;"><br></div><div style="text-align:justify;">Та Транс тосны хяналтын тухай хуультай болох тухай нийтийн өргөдлийг дэмжиж байвал <a href="https://petition.parliament.mn/Detail?id=c8ca47ad-9e29-4e0f-9e4e-38eece842c7e" target="_blank" rel="noopener external noreferrer">ЭНД</a> дарна уу.</div>]]></description>
<category><![CDATA[Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Tue, 16 Jun 2026 19:57:34 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Үндэсний баяр наадмын тухай хуулинд өөрчлөлт оруулах нь зөв үү?!</title>
<guid isPermaLink="true">http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2837</guid>
<link>http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2837</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1781145153_126616f8005aa2a1ea6d831eb69543f2.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1781145153_126616f8005aa2a1ea6d831eb69543f2.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br><br></div><blockquote><div style="text-align:justify;"><b>Дэлхийд ганцхан монгол наадмын тухай хуулиа өөрчлөл талаар хэлэлцээд эхэллээ.</b></div></blockquote><div style="text-align:justify;">Угтаа дэлхийд ганцхан хэмээн гайхагддаг наадмынхаа хуулинд өөрчлөлт оруулахын тухайд биш цаашдаа өргөжүүлэн тэлэх үүсэл хөгжлийн өв тэгш авч үлдэн ирээдүй хойчдээ өвлүүлэх томоохон соёлын нэг. Гэтэл гадаад улсад баяр наадам зохион байгуулагдахад ч бөхийн цол өгдөг болно гэх хуулийн төслийг УИХ-ын гишүүн О.Амгаланбаатар тэргүүтэй улс төрчид өргөн барьж өчигдөр байнгын хорооны хуралдаанаар хэлэлцэгдэв. Харин түүний эл хууль дэмжигдээгүй унасан юм.</div><div style="text-align:justify;">Тэгвэл П.Сайнзориг тэргүүтэй хэсэг гишүүдийн өргөн барьсан хууль дэмжигдлээ. Энэхүү хууль нь мөн л баяр наадмын тухай хуулинд өөрчлөлт оруулах юм. </div><div style="text-align:justify;">Өөрөөр хэлбэл, хоёр гишүүний өргөн барьсан хуулийн заалтууд ихээхэн ялгаатай байлаа. Тодруулбал, О.Амгаланбаатарын санаачилсан хуулийн төсөлд:</div><ul><li style="text-align:justify;">Гадаадад улсад амьдарч буй Монголчуудын дунд наадам хийж цол олгох</li><li style="text-align:justify;">Наадмаар 10 хоног амардаг болох</li><li style="text-align:justify;">Наадам үзэгчдийн дунд наадам зохион байгуулах гэх зэрэг олон заалттай байсан.</li></ul><div style="text-align:justify;">Харин П.Сайнзоригийн санаачилсан хуулийн төсөлд:</div><ul><li style="text-align:justify;">Их Монгол Улсын 820 жилийн тэгш ойг тэмдэглэх - 17 бөхөд улсын цол нөхөж олгох өөрчлөлт тусгасан юм. төсөлд Их Монгол Улс байгуулагдсаны тэгш ой тохиох жилүүдэд 1024 бөхийн барилдаан зохион байгуулах асуудлыг Монгол Улсын төрийн тэргүүн, Монголын ард түмний эв нэгдлийг илэрхийлэгч Ерөнхийлөгч тухай бүр шийдвэрлэдэг байх,улмаар Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.5 дахь хэсэгт аймгийн наадамд зургаа давсан бөхөд “аймгийн харцага” цол олгох асуудал орхигдсон байгааг нэмж оруулах зохицуулалтыг тусгажээ.</li></ul><div style="text-align:justify;">Ер нь баяр наадмын хуулиндаа өөрчлөлт оруулах нь зөв үү?! </div><br>]]></description>
<category><![CDATA[Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Thu, 11 Jun 2026 10:31:25 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Энхийг сахиулагч Б.Лхагважав: Байнгын шахуу буудалцаан дунд амьдардаг оронд үүрэг гүйцэтгэх нь мэргэжлийн ур чадвар, сэтгэл зүй, бие махбодын бэлэн байдлыг маш их шаарддаг</title>
<guid isPermaLink="true">http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2836</guid>
<link>http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2836</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1780485589_e3b89312eae04ad45f9460b143af37b9.png" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1780485589_e3b89312eae04ad45f9460b143af37b9.png" alt="" class="fr-dib"></a></div><div style="text-align:justify;"><i><b>Манай улс 2002 онд Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго улсад анхны хоёр цэргийн ажиглагчаа илгээсэн. Тэр цагаас хойш өнөөг хүртэл давхардсан тоогоор 23 мянга гаруй цэргийн алба хаагч энхийг дэмжих ажиллагаанд оролцжээ. Бид БНӨСУ-д Энхийг дэмжих ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэсэн 14 дүгээр ээлжийн цэргийн багт Төлөвлөлтийн офицероор үүрэг гүйцэтгэсэн энхийг сахиулагч Б.Лхагважавтай ярилцлаа.</b></i></div><hr style="text-align:justify;"><div style="text-align:justify;"><b>-Энхийг дэмжих ажиллагаанд хэзээ явахаар шийдвэр гаргасан бэ?</b></div><div style="text-align:justify;">-Миний бие 2024-2025 онд БНӨСУ-д үүрэг гүйцэтгэсэн. Би 2024 он гаргаад өөртөө зорилго тавьсан. Мэргэжлийн цэргийн хүн юм чинь энхийг дэмжих ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэж цэргийн ур чадвар, туршлага, дадлагаа ахиулах зорилго тээж, эхний сараасаа өөрийгөө ажиллагааны сонгон шалгаруулалтад бэлдсэн. Биеийн тамир, эрүүл мэнд, сэтгэл зүйгээ хангаж эхэлсэн. Тэгээд сонгон шалгаруулалтад тэнцэж, ажиллагааны өмнөх бэлтгэлдээ гарсан даа.</div><div style="text-align:justify;"><b>-Үүрэг гүйцэтгэхээс өмнөх ажиллагааны бэлтгэл их чанга даваа гэж ярьдаг?</b></div><div style="text-align:justify;">-Ер нь бол ажиллагааны өмнөх бэлтгэл дээр бид газар орон дээр гүйцэтгэх үүрэг гүйцэтгэлийнхээ бэлтгэлийг урьдчилан бүрэн хангаж байна гэсэн үг. Энэ бэлтгэл дээр цэргийн алба хаагчид өөрийн мэргэжлийн ур чадвараа чадваржуулж авдаг. Зэвсэгт хүчин байхгүй бол эх орон байхгүй. Монгол Улсын үндэсний аюулгүй байдал Батлан хамгаалах салбар, Зэвсэгт хүчинтэй шууд холбоотой байдаг. Тийм ч учраас энэ салбарт ажиллаж байгаа офицер, ахлагч бид мэргэжлийн, мэргэшсэн байх учиртай. Тиймээс энэ бэлтгэл дээр хүн нэг бүр хичээдэг болов уу. Тухайлбал, Энхийг дэмжих ажиллагааны өмнөх бэлтгэлийн үеэр 30 км-ийн маршийг 30 кг ачаа үүрч 3-4 удаа үйлддэг. Энэ нь цэргийн алба хаагчдын тэсвэр тэвчээр, сургалт бэлтгэлийг шалгасан амаргүй даваа байдаг. Энэ мэтээр бид ажиллагааны өмнөх бэлтгэлээ сайн хангаж, үүрэг гүйцэтгэхэд бэлэн болж бэлтгэгддэг.</div><div style="text-align:justify;"><b>-Тухайн газар оронд та бүхний гүйцэтгэх үүргийн талаар тодруулбал?</b></div><div style="text-align:justify;">-НҮБ-ын мандатад заасан үүргүүд байдаг. Хамгийн гол үүрэг бол энгийн иргэдийг хамгаалах, аюулгүй байдлыг хангах, мөн НҮБ-ын ажилтнуудыг хамгаалах, эд хөрөнгийг хамгаалах, хүмүүнлэгийн ажлуудыг явахад дэмжлэг үзүүлэх гэсэн гол үүргүүдээ бид биелүүлдэг. Бидний өдөр тутмын үүрэг бол байнгын эргүүл цувааны үйл ажиллагааг явуулах юм. Ингэснээрээ орон нутгийн иргэд маань НҮБбиднийг хамгаалж байгаа юм байна. НҮБэнд байгаа юм байна гэсэн итгэл үнэмшлийг тэдэнд өгч байдаг</div><div style="text-align:justify;">Алба хаагчид өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд Бүгд Найрамдах Өмнөд Судан Улсын энгийн иргэдийг хамгаалах, НҮБ-ын бааз, ажилчдын аюулгүй байдлыг хангах, хүмүүнлэгийн байгууллагын үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх зэрэг үүргээ цагийн тогтворгүй байдал, цаг агаарын хүнд нөхцөлд амжилттай гүйцэтгэсэн.Үүрэг гүйцэтгэх хугацаанд Монгол Улсаас НҮБ-ын дэргэд суух байнгын төлөөлөгч Н.Анхбаяр, цэргийн зөвлөх бригадын генерал Г.Болор, мөн Батлан хамгаалахын сайд асан С.Бямбацогт, ЗХЖШ-ын дарга тэргүүтэй ажлын хэсэг ажиллагааны газар оронд ирж, цэргийн багийн үүрэг гүйцэтгэлтэй танилцаж байсан.</div><div style="text-align:justify;"><b>-Танай цэргийн багийн ээлжин дээр зэвсэгт мөргөлдөөн болсон гэж сонссон?</b></div><div style="text-align:justify;">-Тухайн оны 4,5 дугаар сар манай цэргийн багийнхны хувьд их ачаалалтай, бас хүнд гэж хэлж болох сарууд байсан. Тухайн нутаг оронд цагийн байдал тогтворгүй болсон. Монгол Улсын батальон нийт таван байрлалд бие даан үүрэг гүйцэтгэдэг. Үүний нэг болох Абьемном сууринд Сүбээдэй түр ажиллагааны баазад үүрэг гүйцэтгэж буй манай бие бүрэлдэхүүний ойр орчимд хоёр аймгуудын хооронд малын хулгайнаас үүдэлтэй зэвсэгт мөргөлдөөн 4 дүгээр сард гарч эхэлсэн. Энэ мөргөлдөөнөөс үүдэлтэй олон арван хүний амь эрсэдсэн. Иймээс орон нутгийн удирдлага, энгийн иргэд НҮБ руу хандаж, манай хариуцлагын бүс дэх алба хаагчдаас тусламж хүсч ирсэн. Мөргөлдөөн ойролцоогоор 10-аад хоног үргэлжилсэн. “Зэвсэгт мөргөлдөөн боллоо. Буун дуу гарлаа” гэсэн мэдээгээр манай Монбаттын захирагчийн шийдвэрээр штабын даргаар ахлуулсан хүч нэмэгдүүлсэн бүлгийг томилгоожуулж хүч нэмэгдүүлсэн. Юнити мужид болсон энэ зэвсэгт мөргөлдөөний үеэр хүч нэмэгдүүлж очсон бүлэг маань энгийн иргэдийг түр хамгаалах хэсэг буюу байрыг байгуулаад тэндээ 1500 орчим иргэн, НҮБ-ын ажилчдыг бүрэн хамгаалалтад авч ажилласан. Энэ үед өмнөд хэсгийн удирдлага, орон нутгийн удирдлага, НҮБ-ын хүчний командлалын удирдлагатай байнгын холбоотой, байнгын үүрэг чиглэл авч ажиллаж байсан. Мөн давхар Монгол Улсынхаа Батлан хамгаалах салбар, Зэвсэгт хүчнийхээ дээд удирдлагуудад авч хэрэгжүүлсэн арга хэмжээ, мэдээллээ шуурхай хүргэж ажиллаж байсан.</div><div style="text-align:justify;"><b>-Энэ мөргөлдөөн малын хулгайнаас үүдэлтэй гэж байна. Энгийн иргэдийг бодохгүйгээр зэвсэгт мөргөлдөөн болж байна гэдэг нь харамсалтай юм?</b></div><div style="text-align:justify;">-Энэ бол дотоодын зөрчил.Омог хоорондын зөрчил байсан. Абьемном суурингийн иргэд өөрийн газар нутагт малаа маллаад явж байхад нь Маяом аймгийн иргэд ирээд малыг нь эхлээд дээрэмдсэн байгаа юм. Дээрэмдүүлсэн хүүхдүүд буцаж гэртээ ирээд томчууддаа хэлсэн. Ингээд Маяом руу очоод ганц нэг хүнийг хороосон юм билээ. Тэгээд өс хонзонгийн сэдэлтэйгээр маргааш нь Абьемном руу дайраад замдаа тааралдсан юм бүхнийг нь сүйтгэж шатаагаад, хүмүүсийг буудаад зэвсэгт мөргөлдөөн эхэлсэн. Үүнээс үүдээд энэ суурин буцаад хөл дээрээ босоход урт хугацаа зарцуулсан байдаг. Бид тэнд тайван байдлыг хангаж ажилладаг байсан болохоор нутгийн удирдлагууд болон энгийн иргэд нь манай батальоныхныг хүндэлж найрсгаар хандаж талархал хэлдэг байсан. Би ч гэсэн цувааны хамгаалалтад явж байхад монгол цэргүүдийг хүндэлж байнга сайхан үгс хэлж байхыг сонсож явлаа. Монголчууд байгаа цагт их тайван, энх тайван байна гэж тэд итгэж найдаж явдаг хүмүүс. Тэр ч утгаараа тайван бус тогтворгүй цагийн байдал үүсэнгүүт хамгийн түрүүнд манай батальонд хандаж, энгийн иргэд аврал гуйгаад ирдэг. Тэр үед манай энхийг сахиулагчид түргэн шуурхай ажиллаж, соргогоор аливаад хандаж, энгийн иргэдийг аюулгүй байдалд хамгаалалтад авсан даа.</div><div style="text-align:justify;"><b>-Ийм зэвсэгт мөргөлдөөнүүд гэнэт болдог уу?</b></div><div style="text-align:justify;">-Тийм. Энэ зэвсэгт мөргөлдөөн бол эртнээс төлөвлөсөн биш, малын хулгайнаас үүдэлтэй учраас гэнэт л үйл явдал нь өрнөж байгаа юм. Нэг өглөө босоод ирэхэд л ийм болсон. Бид бүх баазуудтайгаа 24 цагаар холбоотой байдаг.Тэндээсээ үүрэг гүйцэтгэлийн мэдээлэл, цагийн байдлын мэдээлэл тогтмол авч ажилладаг. Гэнэт л нэг өглөө Сүбээдэй баазаас “Энд ийм буун дуу гарлаа”, “Буудалцаан болж байна”, “Энгийн иргэд нүдэн дээр нэгнийгээ буудаад яваад байна” гэсэн мэдээлэл ирсэн. Үүний дагуу секторын командлагчаас үүрэг аваад батальоны удирдлага шуурхай арга хэмжээ авч, чиглүүлээд хурдтайгаар бид ажилласан.</div><div style="text-align:justify;">Тэнд ямар ч хамаагүй албан бус шалганууд байж байдаг. Тэр хүмүүс НҮБ-ын ажилтнууд, энгийн иргэдэд өс хонзонгоор халдах, довтлох орчин нөхцөлийг гаргах боломжтой байдаг. Ер нь тэнд нэг минут сонор сэрэмжээ алдаж болохгүй, байнгын л 360 хяналтан дотор үүргээ гүйцэтгэж байдаг. Хаанаас, хэзээ, хэн халдахыг эс мэднэ. Тиймээс маш эрсдэлтэй, хариуцлагатай албанд монгол цэргүүд үүрэг гүйцэтгэдэг. Бидний үүрэг гүйцэтгэх үед мөн 5 дугаар сард хойд Суданаас дүрвэгсэд олноор орж ирсэн үйл явдал болсон. Бид тэдний аюулгүй байдлыг нь ханган, 800 орчим дүрвэгч бүхий цувааны хамгаалалтыг өндөр түвшинд зохион байгуулсныг одоо эргээд ярихад бас том ажил байсныг дурдмаар байна.</div><div style="text-align:justify;"><b>-Яагаад дотооддоо зөрчил, мөргөлдөөнүүд гараад байна вэ?</b></div><div style="text-align:justify;">-Ер нь зөрчилдөөний шалтгаан гэх юм уу даа. Аль омог нь Засгийн газрын эрхийг гартаа барих вэ гэдгээс үүдэлтэй байдаг гэж хэлж болно. Үүнээс үүдэлтэйгээр удирдлага гартаа авах зорилгоор хоорондоо зөрчилдөж байгаа. Үүнээс гадна ядуу буурай орон, тэнд ямар ч хөгжил байхгүй, иргэд дотроо эв нэгдэлгүй зөрчилдөөд ирэх юм бол улс орон ямар амархан сүйрч болдгийг шууд харж болно. Тэгэхээр эндээс бид хоорондын эв нэгдэл гэдэг ямар чухал юм бэ гэдгийг хараад ойлгоно. Хоорондоо эв нэгдэлгүй, хөгжилгүй байдлаас болоод хоорондоо зөрчилдөж байгаа юм. Дээр нь өлсгөлөнд нэрвэгдсэн газар орон. Малын хулгай гэдэг бол хоолоо олж идэхийн төлөөх л тэмцэл. Иймэрхүү байдлаас болж тэнд зөрчил мөргөлдөөнүүд гарч байдаг.</div><div style="text-align:justify;"><b>-Энгийн иргэд нь чөлөөтэй буу зэвсэг бариад явж байдаг юм уу?</b></div><div style="text-align:justify;">-Тэнд хууль бус зэвсгийн наймаа явагдаж байдаг. Хууль бусаар зэвсэг олж аваад өөрсдөө эзэмшдэг. Мөнгөтэй л бол хэн ч, хаанаас галт зэвсэг худалдаж авах боломжтой. Энэ нь нэг талаар хэвийн харагдах хэрнээ хууль бус. Орон нутгийн иргэд нь хаа ч явсан хүн болгон шахуу буутай явж байдаг. Бүр сургуулийн насны хүүхэд хүртэл автомат үүрчихсэн малаа хариулаад, эсвэл гудамжаар явж байдаг. Тэнд ямар үед гал нээх вэ, ямар нөхцөлд буугаа дүрмийн дагуу ашиглах вэ гэсэн мэдлэг огт байхгүй хэрнээ амиа хамгаалах үүднээс барьчихсан явж байдаг гэж хэлж болох юм. Тэдгээр хүмүүс НҮБ-ын алба хаагчид болон ер нь хэн ч бай өөдөөс нь гал нээх эрсдэл бий гэсэн үг. Ийм эрсдэлтэй газар оронд энхийг сахиулагчид өдөр тутамдаа үүрэг гүйцэтгэнэ.</div><div style="text-align:justify;"><b>-Засгийн газраас нь энэхүү байдал дээр хяналт тавьдаг юм болов уу?</b></div><div style="text-align:justify;">-Биднийг үүрэг гүйцэтгэх үед буюу нөгөө зэвсэгт мөргөлдөөний дараагаар Засгийн газраас нь хууль бус зэвсэг эзэмшиж байгаа иргэдийг зэвсгээ хураалгах ажиллагааг эхлүүлсэн. Ерөнхийдөө гурван үе шатаар хураах ажиллагаа явагдсан. Эхнийх нь аймаг, сумдын иргэдийг сайн дураар өөрсдийн хүсэл сонирхлоор зэвсгээ хураалгах ажлыг эхлүүлсэн. Зэвсгээ хураалгаснаар ямар нэг зөрчил, мөргөлдөөн болохгүй. Та бүхний аюулгүй байдлыг хамгаална гэж ухуулж байсан. Дараа нь сектор, бүс нутгийн хэмжээнд явагдсан. Сайн дураар зэвсгээ хураалгахгүй бол хүчээр хураана гэсэн ажлыг явуулсан. Манай батальонаас энэ үйл ажиллагааны аюулгүй байдлыг бас хангаж ажиллаж байсан.</div><div style="text-align:justify;"><b>-Тэнд дээрх зөрчил, мөргөлдөөнийг олон бүлэглэлүүд гаргадаг уу?</b></div><div style="text-align:justify;">-Өмнөд Суданд хоёр бүлэглэл байдаг л даа. Хоёр нам гэсэн үг. Хоёр нам хоорондоо өрсөлддөг.Энэ нь энхийн биш, зэвсэгт мөргөлдөөн байдлаар өөрсдийн байр сууриа илэрхийлдэг. Хоёр намын тогтолцоо л өрсөлддөг. Хэн нь Засгийн газраа барих вэ, удирдах вэ гэдэг дээр үйл ажиллагаа явагддаг. Өөрсдийнх нь өрсөлдөөнд энгийн иргэд нэрвэгдэж үрэгдэж байдаг. Энэ бүхнээс хараад дүгнэхэд, хоорондоо эв нэгдэлгүй байхын хор уршгийг л энэ улс харуулж байгаа гэж бодож байна. Энэхүү улс 2001 онд тусгаар тогтнолоо зарласан хамгийн залуу улс. Байгалийн баялагтай ч улс орондоо ашиглаж чадаагүй, энгийн иргэд нь туйлдаж ядуурсан, өрөвдөлтэй улс орон. Зэвсэгт мөргөлдөөний үед энгийн иргэдийн гэдсийг хүүлээд орхисон зэрлэг балмад, нүд халтирам хэцүү дүр зургийг хүртэл хардаг. Монголд бид аюулгүй байдалдаа, цаг үеийн тогтворгүй байдалд санаа зовдоггүй. Харин амь амьдрал, ажил үйлс, ар гэр, хамт олон, өнөөдөр ба ирээдүйг төлөвлөж төсөөлж амар тайван амьдарч байна. Гэтэл зэвсэгт мөргөлдөөнөөс үүдэлтэй байнгын шахуу буудалцаан дунд амьдардаг оронд үүрэг гүйцэтгэх нь мэргэжлийн ур чадвар, сэтгэл зүй, бие махбодын бэлэн байдлыг маш их шаардаж байдаг. Ганц өдөр биш, нэг жилийн хугацаанд тэнд үүрэг гүйцэтгэж байна. Нэг жил гэдэг бол маш богино хугацаа хэрнээ урт, урт хэрнээ богино хугацаа байдаг юм билээ.</div><div style="text-align:justify;"><b>-Энхийн үйлсэд хамт зүтгэж байгаа цэргийн алба хаагчдаа хараад юу бодогддог байсан бэ?</b></div><div style="text-align:justify;">-Манай улс 1996 онд энхийг дэмжих ажиллагаанд оролцох хүсэл эрмэлзлээ илэрхийлж байжээ. Ингээд 1999 онд Монгол Улсын Засгийн газар, НҮБ харилцан ойлголцлын бичгийг байгуулснаар Монгол Улс энхийг дэмжих ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэх эрх зүйн үндэс тавигдсан юм билээ. 2002 онд анхны хоёр цэргийн ажиглагчаа илгээснээр өнөөдөр бид энэ ажиллагаанд оролцож үүрэг гүйцэтгэх боломж гарсан гэсэн үг. Өнөөдөр Монголын энхийг сахиулагчид мэргэжлийн ур чадвар, тэсвэр тэвчээр болон ямар ч цагийн байдалд дасан зохицох чадвартай талаар НҮБ болон бусад үүрэг гүйцэтгэсэн дэлхийн цэргийнхний дунд яригдаж, үнэлэгдэж ирснээс харахад цэргийн алба хаагчдаараа бахархдаг. Жил бүр үүрэг гүйцэтгэхээр эх орноосоо явдаг батальонууд өмнөх жилүүдийнхээ амжилтуудыг бататгаж, чадварлаг үүргээ гүйцэтгэж байгааг харах сайхан байдаг.</div><div style="text-align:justify;"> </div><div style="text-align:justify;"><b>Б.Нандинцэцэг</b></div><div style="text-align:justify;"><b>ӨДРИЙН СОНИН</b></div>]]></description>
<category><![CDATA[Онцлох      / Мэдээ мэдээлэл]]></category>
<dc:creator>zulaa</dc:creator>
<pubDate>Wed, 03 Jun 2026 19:19:35 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Баяртай Чүнчин</title>
<guid isPermaLink="true">http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2845</guid>
<link>http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2845</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782369669_32o2kvfrsmnri9ptejcm5t3ko6_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782369669_32o2kvfrsmnri9ptejcm5t3ko6_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a>“Хятадын эртний гурван улсын түүхийн ул мөрөөр” Сычуань - Чүнчингийн соёлтой танилцах зуслангийн арга хэмжээний бүх хөтөлбөр дуусаж, аяны багийнхан 05-р сарын 15-ны өдөр Чүнчин хотоос аяарлалаа.</div><p style="text-align:justify;">Чүнчин гэдэг үнэхээр гайхалтай хот, ёстой л “8D” хэмээх нэрдээ зохисон гайхалтай байгууламжтай. Нэг давхраас шатаар уруудсаар уруудсаар гараад очиход нэг давхар, дахиад бас нэг шат олж уруудсаар уруудсаар гараад очиход дахиад л нэг давхар, магадгүй тав, зургаа, цаашлаад хорин хэдэн давхар ч байж мэднэ. Уул бараадаж тохижсон “Уулын хот” мөнөөсөө мөн. Сүүлчийн өдөр “18 шат” хэмээх газарт хүрч хоолонд орох үеэр үүнийг нь яах аргагүй мэдэрлээ.</p><p style="text-align:center;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782369691_7dildt6m3d9j81fktv8b90t351_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782369691_7dildt6m3d9j81fktv8b90t351_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><i>Чүнчин хотын "18 шат" гудамж</i></p><p style="text-align:justify;">Долоон хоногийн турш хамт аялж, хамт суралцсан оюутан залуус маань онгоцны буудалд салах үеэр үнэхээр салж ядаж байлаа. Аяллын эхний өдөр харилцан танихгүй байсан хүмүүс хэдхэн хоногийн дотор танилцаж, дасалцаж, сайхан найзууд болсон байна.</p><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782369714_57ua9vd2io7o4e2cqcj935f2f5_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782369714_57ua9vd2io7o4e2cqcj935f2f5_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a>Анх удаа оюутан дүү нартай хамт аялж үзсэн сэтгүүлч миний хувьд тэднээс сурах юм их байсан. Тэд эрч хүчтэй, бүх зүйлд идэвхтэй, суралцах, мэдлэг эзэмших эрмэлзэл бялхам байсан нь надад маш их таалагдсан. Маргааш шинэ зүйл үзнэ, шинэ газрын шинэ түүхтэй танилцана, залуучууд их зүйлийг асууна гэж бодохоор би өөрөө ч мэдээлэл хайж, мэдлэг цуглуулах урамтай болдог байлаа.<br><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782369689_nmedt9qhqijpk4i663bp00ttp_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782369689_nmedt9qhqijpk4i663bp00ttp_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a>Энэ юу гэж байгаа? Тэр нь ямар учиртай вэ? Хэн гэдэг хүн яах гэж бүтээсэн? гэх зэргээр тэд бүх зүйлд сонирхол төрнө. Хэлээд өгөхөөр “Гайхалтай юм, сайхан байна, агуу юм аа” гэх мэтчилэн маш эерэг хариу өгнө. Бусдын шилдэг, давуу талыг хүлээн зөвшөөрч, үнэлж чаддаг байж өөрийгөө хөгжүүлэх ухамсар бий болдог болов уу гэж би ойлгодог. Энэ мундаг ухамсартай, эрч хүчтэй залуучуудын ард гэгээн саруул ирээдүй хүлээж байгаа гэдэгт эргэлзээгүй итгэж явсан минь үнэн.<br><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782369736_341et7e9qme08t77tcc1ul6k62_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782369736_341et7e9qme08t77tcc1ul6k62_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a>Ийнхүү Хятад, Монгол, Орос гурван улсын залуучууд, гурван улсын сэтгүүлчид хамтдаа Хятадын эртний гурван улсын түүхийн жимээр аялсан, “гурван гурав ес”-ийн бэлгэшээлтэй аян маань утга төгөлдөр өндөрлөлөө. ]]></description>
<category><![CDATA[Дэлхий дахинд]]></category>
<dc:creator>otgoo</dc:creator>
<pubDate>Tue, 02 Jun 2026 14:33:22 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Бид илүү нээлттэй, үр ашигтай, ногоон Өвөр Монголыг харлаа</title>
<guid isPermaLink="true">http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2844</guid>
<link>http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2844</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782362899_55gk2rth3mb1mqu6mbncv1jdl1_b.png" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782362899_55gk2rth3mb1mqu6mbncv1jdl1_b.png" alt="" class="fr-dib"></a>Тавдугаар сарын Өвөр Монголд зуны сайхан улирал саатаж байна. 05-р сарын 11-нд Монгол Улсын Монцамэ, Үнэн сонин, Өнөөдөр сонин, MNBTV зэрэг Монгол Улсын томоохон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд, мөн Zuv.mn, Mass.mn, News.mn зэрэг томоохон вэбсайтууд, мөн Гуанмин сонин Дэйли, Ардын өдрийн сонин зэрэг Хятадын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийн 40 гаруй сэтгүүлч Өвөр Монголын Эрээн хотод цуглан хамтарсан сурвалжилгаа эхэллээ.<img alt="" src="http://resource.cn.solongonews.mn//solongonews/images/2026/5/a58505bec476586daf1acbbb3e19b6a1/55gk2rth3mb1mqu6mbncv1jdl1_b.png" class="fr-fic fr-dii"></div><div style="text-align:justify;">Энэ сарын 16-ныг хүртэл үргэлжлэх энэхүү арга хэмжээний үеэр сэтгүүлчид "Бүс ба Зам" санаачлагын хүрээнд Хятад, Монголын прагматик хамтын ажиллагааны тод түүхийг баримтжуулахаар Өвөр Монгол, Бээжин хотоор сурвалжилна. 05-р сарын 11-нээс 05-р сарын 13-ны хооронд сэтгүүлчид Өвөр Монголын Эрээн хот, Улаанцав хотод хүрч, боомт, зах зээл, үйлдвэрлэлийн парк, аж ахуйн нэгжүүдээр зочилж, Өвөр Монголын чансаатай хөгжлийн эрч хүчийг биечлэн мэдэрсэн.</div><div style="text-align:justify;">Боомтын шинэ төрх: "Гарц"-аас "Төв" хүртэл</div><div style="text-align:justify;">Эрээн хот нь Хятад-Монгол-Оросын эдийн засгийн коридорын гол зангилаа юм. Монгол Улсад нээлттэй хамгийн том хуурай замын боомт болох Эрээн хот нь хоёр улсын хоорондын хүний урсгалын 70 гаруй хувийг, Монгол руу экспортлох зайлшгүй шаардлагатай бараа бүтээгдэхүүний 80 гаруй хувийг хариуцдаг.</div><div style="text-align:justify;">05-р сарын 11-нд сурвалжлагчид Хятадын /Өвөр Монгол/ Чөлөөт худалдааны туршилтын бүсийн Эрээн хотын бүстэй танилцлаа. Хятад-Монголын Эрээн хот-Замын Үүдийн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны бүсийн Хятадын тал болох энэ бүсийг мэдээлэлд суурилсан хяналтаар дамжуулан хил дамнасан хамтын ажиллагааны "загвар" болгон хувиргах болно.</div><div style="text-align:justify;">"Одоогийн байдлаар Хятад-Монголын эдийн засгийн хамтын ажиллагааны бүс 1.5 тэрбум юанийн хөрөнгө оруулалт хуримтлуулж, гурван хавтгай дөрвөлжин километр гол талбайн дэд бүтцийн барилгын ажлыг дуусгаад байна.</div><div style="text-align:justify;">Ард түмний амьжиргаа: Хүнсний ногоо хөршийн сэтгэл</div><div style="text-align:justify;">05-р сарын 12-ны үдээс өмнө сэтгүүлчдийн баг Эрээн хотын жимс, хүнсний ногоо, үр тариа, газрын тосны импорт, экспортын парк ХХК-д зочиллоо. Паркийн дотор Хятад, Монгол хэлээр шошготой алим, жүрж, сонгино болон бусад жимс, хүнсний ногооны хайрцгийг ажилчид ачааны машинд ачиж, хурдны замын боомтоор дамжуулан Монгол руу тээвэрлэхэд бэлэн болгож байв.</div><div style="text-align:justify;">Компанийн ерөнхий менежерийн орлогч:</div><div style="text-align:justify;">- Манай жимс, хүнсний ногоо чанар сайтай бөгөөд сайн хадгалагддаг. Эрээн хотоос хөдөлж, маргааш өглөө нь Улаанбаатарт ирээд, үд дунд гэхэд монголчуудын хоолны ширээн дээр байх боломжтой.</div><div style="text-align:justify;">Энэхүү амжилтын цаана гаалийн бүрдүүлэлтийн үр ашгийг тасралтгүй оновчтой болгож, боомтод "ногоон суваг"-ын баталгаа бий.</div><div style="text-align:justify;">Хүнсний ногоо эсвэл жимс нь хоёр бүс нутгийн хүмүүсийн амьжиргааг холбодог. Хөл хөдөлгөөн ихтэй логистикийн сүлжээ нь хоёр орны ард түмний хамгийн үндсэн амьдралын хэрэгцээг холбож, харилцан туслалцах хөршийн найрамдлыг тусгадаг.</div><div style="text-align:justify;">Паркийн импульс: Тэмээн жингийн цувааны "Шинэ эхлэл" ба шинэ тооцооллын хүчин чадлын "ногоон хүч"</div><div style="text-align:justify;">05-р сарын 13-нд сэтгүүлчдийн баг Улаанцав хотын Чисүмү олон улсын логистикийн төвийн аж үйлдвэрийн парктай танилцсан. Энэ бол улсын хэмжээнд төлөвлөгдсөн хуурай замын боомтын төрлийн үндэсний ложистикийн төв бөгөөд Өвөр Монголын умард зүгт нээлттэй байх чухал тулгуур цэг юм.</div><div style="text-align:justify;">Хятад-Европын ачааны галт тэрэгний өртөөн дээр "Хятадад үйлдвэрлэв" бүтээгдэхүүнээр дүүрэн чингэлгүүд хөдлөхөд бэлэн болсон байна. Улаанцаваар дамжин өнгөрөх эдгээр галт тэрэгнүүд алс холын Москва, тэр ч байтугай Европ руу чиглэх болно. 2025 онд Өвөр Монголд Хятад-Европын 9557 ачааны галт тэрэг орж, гарсан нь нь өмнөх оны мөн үеэс 16.9 хувиар өссөн үзүүлэлт бөгөөд улсын нийт тээврийн бараг тал хувийг эзэлж байна. Энэ тоон үзүүлэлтийн цаана Чисүмү зэрэг аж үйлдвэрийн паркуудын үр ашигтай зохион байгуулалт, түгээлтийн чадавхи оршино.</div><div style="text-align:justify;">- Энэ бол Орос, Европ руу чиглэсэн чухал суваг, мөн Бээжин-Тяньжин-Хэбэй зах зээлийн өргөтгөл юм. Энд "баталгаат боомт, орчин үеийн ложистик, олон улсын худалдаа, боловсруулалт, үйлдвэрлэл" гэсэн функцууд хурдацтай нэгдэж байна гэж паркийн ажилтан тайлбарлав.</div><div style="text-align:justify;">- Энэ газар маш том, холбоос бүр жигд, стандартчилагдсан байдлаар ажилладаг. Би Хятадад болж буй асар их өөрчлөлтүүдийн талаар мэдэж авсан, сурч болох бүх туршлагаа Монголд авчрахыг хүсч байна гэж Tenger телевизийн сурвалжлагч Халиумаа хэлэв.</div><div style="text-align:justify;">Чисүмү аж үйлдвэрийн парк нь уламжлалт ложистикийн шинэчлэлийг төлөөлж байгаа бол CICC Data Ulanqab бага нүүрстөрөгчийн тооцооллын хүчний бааз нь Өвөр Монголын шинэ чанарын бүтээмжийн амлалтыг харуулж байна.</div><div style="text-align:justify;">Жүнжин Data төсөл жилд 854 сая киловатт-цаг үйлдвэрлэх бөгөөд шинэ эрчим хүчний хүчин чадлын ашиглалтын түвшин 96.8 хувиас давж, ногоон цахилгаан орлуулах түвшин 40 хувьд ойртох болно.</div><div style="text-align:justify;">- Хятадын асар том бүтээн байгуулалт үнэхээр гайхалтай. Монгол Улс энэ тал дээр Хятадаас суралцах зүйл их байгаа бөгөөд бид энэхүү дэвшилтэт, боловсронгуй төслийг энэхүү ажиллагаагаар дамжуулан илүү олон Монголын ард түмэнд танилцуулна гэж найдаж байна гэж NTV телевизийн сурвалжлагч Азжаргал хэллээ.</div><div style="text-align:justify;">Хөдөө аж ахуйн шинжлэх ухаан, технологи: Хүйтэн, үржил шимтэй хөрсөнд цэцэглэх "Шинэ дээд зэргийн үр" болон орчин үеийн хөдөө аж ахуйн шинэ төлөвлөгөө</div><div style="text-align:justify;">05-р сарын 13-ны үдээс хойш сэтгүүлчдийн баг Улаанцав хотын Хүнфү Хөдөө аж ахуйн ХХК-тай танилцсан юм.</div><div style="text-align:justify;">- Би саяхан интоорын улаан лоолийг амталсан, маш чихэрлэг бөгөөд эрүүл мэндэд тустай. Би Хятадын ард түмний хичээл зүтгэлийг гүнээ үнэлж байна. Энэхүү хөдөө аж ахуйн үйлдвэрлэлийн паркийн нямбай, дэвшилтэт хөгжил нь Хятадын стандартчилал, өндөр технологитой салшгүй холбоотой гэж Монголын News.mn сайтын сурвалжлагч н.Цолмонбаатар хэлэв.</div><div style="text-align:justify;">Дараа нь сэтгүүлчид Хятадын Хүйтэн улирлын хүнсний ногооны академийн ажлын байранд зочилсон. Хүнсний ногооны хүлэмж, сортын үзэсгэлэнгийн талбайд сурвалжлагчид байцаа, брокколи, луувангийн шинэ сортуудыг үржүүлж байгааг харсан.</div><div style="text-align:justify;">- Арав гаруй жилийн өмнө импортын сортууд манай улсын хүйтэн улирлын хүнсний ногооны 90 хувийг эзэлж байсан. Одоо бидний сонгож, тариалсан Zhonggan 628 цуврал байцааны сортууд улсын хэмжээнд жилд 1 сая гаруй мү тариалах талбайтай болсон гэж ажлын байрны дарга Гуань Хүймин хэлэв.</div><div style="text-align:justify;">- Бид хүйтэнд тэсвэртэй, өвчинд тэсвэртэй хүнсний ногооны сорт, орчин үеийн тариалалтын техникийг нэвтрүүлэхийг үргэлж хүсч ирсэн. Хятадын эрдэмтдийн ажлын байрны ололт амжилт маш практик юм. Хэрэв Монгол Улс эдгээр технологи, үрийн эх үүсвэрийг нэвтрүүлбэл орон нутгийн хүнсний ногооны хангамжийг ихээхэн баяжуулах болно гэж Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэлийн дэд дарга Ариунчулуун ярилаа.</div><div style="text-align:justify;">Монголын Tenger телевизийн сэтгүүлч н.Энхгэрэл:</div><div style="text-align:justify;">- Энэ бол зүгээр нэг сурвалжилга биш, харин ирээдүйн хамтын ажиллагааны боломжуудыг судлах явдал юм. Энэхүү арга хэмжээний тусламжтайгаар бид илүү нээлттэй, үр ашигтай, ногоон Өвөр Монголыг харсан гэж хэллээ.</div><div style="text-align:justify;">Арга хэмжээний Бээжингийн хэсэг 05-р сарын 14-нд эхэллээ. Нээлттэй байдал, хамтын ажиллагаа, хөгжлийн түүх үргэлжилж байна.</div>]]></description>
<category><![CDATA[Дэлхий дахинд]]></category>
<dc:creator>otgoo</dc:creator>
<pubDate>Tue, 02 Jun 2026 12:45:38 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Баг зурж урлалаа</title>
<guid isPermaLink="true">http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2842</guid>
<link>http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2842</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782276693_5htrce3elis9a693inm37cmfo1_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782276693_5htrce3elis9a693inm37cmfo1_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a>Гадаад оюутнууд Хятадын эртний “нүүр будалт”-ын урлаг буюу ши жүжгийн багийг урлаж будах ур мэргэжлийг биечлэн туршиж үзлээ.</div><div style="text-align:justify;">“Хятадын эртний гурван улсын түүхийн ул мөрөөр” Сычуань - Чүнчингийн соёлтой танилцах аяллын багийнхан 05-р сарын 14-ний орой Жаохуа эртний хотхонд буудалласан бөгөөд торгон хавтагыг ургамал цэцгээр үнэржүүлэх эртний соёл, ши жүжгийн багийг урлан будах зэрэг ур мэргэжлийг биечлэн туршиж суралцсан байна. </div><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782276676_6f64t83hsouufodk7ee25iqkdg_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782276676_6f64t83hsouufodk7ee25iqkdg_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782276650_5k93a5emsgmmgj2e6csi8dfiip_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782276650_5k93a5emsgmmgj2e6csi8dfiip_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782276685_1p12hs7ctmnt1ee0ju1f1dsrb5_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782276685_1p12hs7ctmnt1ee0ju1f1dsrb5_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782276617_iq7sc0g38m3comb9t5v7sqnsc_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782276617_iq7sc0g38m3comb9t5v7sqnsc_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782276648_79huj8t5t4hv449hv6pk0qqdav_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782276648_79huj8t5t4hv449hv6pk0qqdav_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782276707_64dk7qmbsr8kv6f98tkhcfe74b_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782276707_64dk7qmbsr8kv6f98tkhcfe74b_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a><br><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782276630_2uhjaqbpg14nejv49vqrdi2h0c_b.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782276630_2uhjaqbpg14nejv49vqrdi2h0c_b.jpg" alt="" class="fr-dib"></a>]]></description>
<category><![CDATA[Дэлхий дахинд]]></category>
<dc:creator>otgoo</dc:creator>
<pubDate>Mon, 01 Jun 2026 12:41:11 +0800</pubDate>
</item><item>
<title>Сайн уу 8D Чүнчин хот</title>
<guid isPermaLink="true">http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2841</guid>
<link>http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2841</link>
<description><![CDATA[<div style="text-align:justify;"><a class="highslide" href="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/1782269402_skyscrapers-day.jpg" target="_blank"><img src="https://nutag.mn/uploads/posts/2026-06/medium/1782269402_skyscrapers-day.jpg" alt="" class="fr-dib"></a>“Хятадын эртний гурван улсын түүхийн ул мөрөөр” Сычуань - Чүнчингийн соёлтой танилцах аяллын багийнхан 05-р сарын 15-ны өдөр Чүнчин хотод хүрлээ.</div><div style="text-align:justify;"><img alt="" src="http://resource.cn.solongonews.mn//solongonews/images/2026/5/6bd208dfd6c498c40e02985fe5df8c11/3bq84dvlm4j320s0kobvitv30h_b.jpg" class="fr-fic fr-dii"></div><div style="text-align:justify;">Чүнчин хот нь “8D хот” гэдгээрээ алдартай. Яагаад тэр вэ гэхээр уулархаг газрын байгалийн тогтцоосоо болж барилга байгууламж нь маш өвөрмөц, өгсөж уруудсан, муралзаж тахиралдсан зам гудамж элбэг байдаг байна. Мөн уулан дунд байрладгаараа “Уулын хот” гэгддэг төдийгүй байнга униар манан татаж байдгаараа “Манант нийслэл” гэгддэг байна.</div><div style="text-align:justify;"><img alt="" src="http://resource.cn.solongonews.mn//solongonews/images/2026/5/743ef5267865f4631ca2aed32f7aff32/3k7rqicu35uhhhp8leqcnnlvpi_b.JPG" class="fr-fic fr-dii"></div><div style="text-align:justify;">Дашрамд дурдахад, Чүнчин хот нь 1997 оны 06-р сард төрийн шууд харьяат хот болж, Бээжин, Тяньжинь, Шанхай хотуудтай нийлээд Хятад улсын Төв засгийн шууд харьяат дөрвөн хот болсон байна. C</div>]]></description>
<category><![CDATA[Дэлхий дахинд]]></category>
<dc:creator>otgoo</dc:creator>
<pubDate>Mon, 01 Jun 2026 10:43:15 +0800</pubDate>
</item></channel></rss>