Мэдээ мэдээлэл - Nalaikh.nutag.mn

Мэдээ мэдээлэл - Nalaikh.nutag.mn http://nalaikh.nutag.mn/ ru Мэдээ мэдээлэл - Nalaikh.nutag.mn DataLife Engine “Улаанбаатар трам” төслийг хэрэгжүүлснээр агаарын бохирдол, байгаль орчинд үзүүлэх хорт хийн ялгарал эрс багасна http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2794 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2794

Авто замын түгжрэлийг бууруулах, иргэдийн амьдралын чанарыг сайжруулах, нийтийн тээвэрт их багтаамжийн олон төрөлт хэрэгсэл нэвтрүүлэх ажлын хүрээнд “Улаанбаатар трам” төслийг хоёр чиглэлд хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж буй.

Трамвай нь 100 хувь цахилгаан учир авто замын түгжрэл, автомашины хорт утаа ялгаруулалтаас үүсэх агаарын бохирдлыг бууруулах чухал ач холбогдолтой. Тухайлбал, нүүрстөрөгчийн дутуу исэл (CO₂) ялгаруулалт 39 мянган тонноор, азотын давхар исэл (NO₂) ялгаруулалт 234 тонноор, нарийн ширхэгт тоосонцор (PM2.5) ялгаруулалт 2.7 тонноор буурах боломжтойг ТЭЗҮ-д тусгасан байна. Мөн зорчих хугацааг хэмнэснээр жилд 49.6 сая ам.доллар, шатахууны хэрэглээ, ашиглалтын зардлыг бууруулснаар жилд 14.2 сая ам.долларын хэмнэлт гарах тооцоо гарсан аж.

Түүнчлэн төслийн талаарх олон нийтийн санал хүсэлтийг хүлээн авч, хэлэлцүүлэг өрнүүлсэн байна. Тус хэлэлцүүлэг, судалгаанд Баянгол, Хан-Уул, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн нийт 38 хороодын иргэн оролцсон. Иргэдийн зүгээс төслийн хүрээнд ногоон байгууламжийг төлөвлөх, аюулгүй байдлыг хангах, иргэдэд замын хөдөлгөөний дарамт учруулахгүй байх тал дээр анхаарч ажиллах санал дэвшүүлжээ.

]]> zulaa Fri, 17 Apr 2026 16:49:13 +0800 Уралдаанч хүүхдийг оролцуулах зөвшөөрлийг нотариатаар баталгаажуулна http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2793 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2793

Холбогдох хууль тогтоомжийн хүрээнд уралдаанч хүүхдийг хурдан морины уралдаан, сунгаа, үсэргээнд оролцуулах зөвшөөрлийг нотариатын цахим системд бүртгүүлж, баталгаажуулдаг болсон талаар Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Хүүхэд, гэр бүлийн хөгжил, хамгааллын ерөнхий газраас мэдээлэв. Үндэсний их баяр наадмын тухай хуулийн 14.7.11-д уралдаанч хүүхдийн эцэг, эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчээс наадмын хурдан морины уралдаан болон сунгаа, бэлтгэлийн үед морь унуулах зөвшөөрлийг бичгээр авсан байх, Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийн 27.5.7-д уралдаанч хүүхдийн эцэг, эх, асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчтэй хүүхдийн эрүүл мэнд, аюулгүй байдал, урамшуулал, бай, шагналыг тусгасан гэрээг бичгээр, эсхүл хуульд нийцүүлэн цахим хэлбэрээр байгуулах гэж заасан байдаг. Мөн Соёл, спорт, олон нийтийн үйл ажиллагаанд хүүхдийг оролцуулах, эрхийг хамгаалах журамд “хүүхдийг дээр дурдсан үйл ажиллагаанд оролцуулахдаа хүүхдийн өөрийн хүсэл, сонирхол, оролцох эсэх, талаар шийдвэрийн үндсэн дээр эцэг, эх, хууль ёсны асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчийн зөвшөөрөл авч оролцуулах бөгөөд тухайн арга хэмжээний хамрах хүрээ, хугацаа, байршил зэргээс хамааран бичгээр зөвшөөрөл авч оролцуулах” гэж заасныг тус тус үндэслэн дээрх шийдвэрийг гаргасан байна.

Энэхүү зөвшөөрлийн бичиг нь эцэг, эх, асран хамгаалагч нь хурдан морины уралдаан, үсэргээ, сунгаанд оролцуулах талаар хүүхэдтэйгээ зөвшилцөж, зөвшөөрснийг баталгаажуулах эрх зүйн баримт болж буй. Мөн морины эзэн, уяач нь хуулийн дагуу хүүхдийн аюулгүй байдлыг хангах, холбогдох даатгалд хамруулах, эрүүл мэндийн үзлэгт оруулах зэрэг урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авч буй, эсэхийг хянах юм.

Ч.Болор

https://www.unuudur.mn/a/281288

]]> zulaa Thu, 16 Apr 2026 13:18:01 +0800 Сурах бичиг болон ЭЕШ-ын агуулгыг хянах ажлын хэсэг гаргана http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2792 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2792
Арванхоёрдугаарангийн монгол хэл бичгийн шалгалтад Ц.Доржготов гуайн шог өгүүллэг орсон нь нэлээдгүй шүүмжлэлийг дагуулаад байгаа юм. Тэгвэл Боловсролын яамнаас сурах бичиг болон ЭЕШ-ын агуулгыг хянах ажлын хэсэг гарган ажиллуулахаар болжээ.

Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан:

-Сурах бичгийн агуулгын хянах ажлын хэсэг гарган ажиллуулна. Хаврын элсэлтийн ерөнхий шалгалтын агуулгыг сайжруулах зайлшгүй шаардлагабайна. Монгол хүүхдийн уншаад ойлгох чадварыг нэмэгдүүлэхгүй бол ирээдүйд олон асуудлын шалтгаан болно. Эх хэлээрээ уншаад ойлгохгүй байна гэдэг маш том асуудал. Үүнд анхаарч ажиллана гэв.

]]> zulaa Wed, 15 Apr 2026 12:00:31 +0800 Малын хачиг нь 3 дугаар сарын сүүлчээс идэвхждэг http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2789 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2789

Манай улсад хачгаар дамждаг 3 төрлийн халдвар бүртгэгддэг. Халдвар агуулсан малын хачигт хазуулахад хачигт риккетсиоз гэдэг нянгаар үүсгэгддэг өвчин, халдвар агуулсан ойн хачигт хазуулахад хачигт боррелиоз гэдэг нянгаар үүсгэгддэг өвчин, хачигт энцефалит гэдэг вирусээр үүсгэгддэг өвчин тусна.

Ямар төрлийн амьтад өвчилж, хүнд халдвар дамждаг вэ?

Мал ба зэрлэг амьтдын дунд хачгаар халдвар тархаж, байгаль дээр голомт үүсгэдэг. Мал, амьтдад халдварын шинж тэмдэг бүдэг илэрдэг. Халдвартай мал, амьтны цус сорсон хачиг халдвар дамжуулдаг. Ойн хачгаар дамждаг халдвараар өвчилсөн үхэр, ямааны түүхий сүү, цусыг уухад хүнд халдвар дамждаг.

Хачгаар дамжих халдваруудаар хэн өвчилдөг вэ?

Хачигт риккетсиоз
Манай улсын бүх аймаг, хот суурин газрын иргэд өвчилдөг. Бүх насныхан өвчлөх боловч 1-9 насны хүүхдүүдийн дунд илүүтэй тохиолддог.
Өвчлөгсөдийн 54,9 хувь эмэгтэйчүүд байдаг.
Нийт өвчлөгсөдийн 11 хувийг малчид эзэлдэг.

Малын хачиг нь 3 дугаар сарын сүүлчээс идэвхждэг тул жил бүрийн 4-5 дугаар сард өвчлөл хамгийн өндөр байдаг.

Хачгаар дамжих халдваруудын үед ямар шинж тэмдгүүд илэрдэг вэ?

Хачигт риккетсиоз
Ихэвчлэн толгойн үсэнд хачиг шигдэж, шарх үүсгэнэ.
Ойролцоох тунгалгийн булчирхай цочиж хөндүүрлэнэ.
Хачиг шигдсэнээс хойш 3-7 хоногийн дараа халуурна.
Хэсэг газар эсвэл бүх биеэр арьсан дээр гөвдрүүт тууралт гарна.
Хачиг шигдсэн шарх анихгүй удна.
Толгой өвдөнө, нүд улайна.

Хачгаар дамжих халдвараас хэрхэн сэргийлэх вэ?

Ойд орох бол ханцуй, өмдний шуумагт хачиг үргээгч цацах
Хувцсанд хачиг орвол авч хаях ЭСВЭЛ 10 минут халуунаар үйлчлүүлэх
Биед шигдсэн хачгийг эмнэлэгт хандаж зөв авахуулах
Ямаа, үхрийн түүхий сүү, мах, цус, хэрэглэхгүй байх
Тод өнгийн хувцас өмсч, хачиг наалдсан бол авч хаях
Хаврын улиралд толгойн үсэнд хачиг орсон эсэхийг өдөр тутамд шалгах
Хачигт хазуулсан бол эмнэлэгт яаралтай хандах
Хачигт энцефалитын байгалийн голомтот ойн бүсэд амьдардаг, тогтмол зорчдог, ажил эрхэлдэг бол вакцин тариулах

]]> zulaa Wed, 08 Apr 2026 15:34:12 +0800 Насанд хүрээгүй 446 хүүхдэд шийтгэл оногдуулжээ http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2787 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2787
Жолоодох эрхгүйгээр тээврийн хэрэгсэл жолоодсон зөрчил 2026 оны эхний гурван сарын байдлаар нийт 446 холбогдогчид шийтгэл оногдуулжээ. Дээрх зөрчлийн 141 буюу 31.6 хувь нь нийслэлд, 305 буюу 68.4 хувь нь орон нутагт бүртгэгдсэн аж.

Зөрчлийн холбогдогчийн 400 буюу 89.7 хувь нь эрэгтэй, 46 буюу 10.3 хувь нь эмэгтэй, боловсролын хувьд 62.1 хувь нь бүрэн бус дунд, 30.5 хувь нь бүрэн дунд, 7.4 хувь нь бага байна.

Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хуульд зааснаар 18 насанд хүрсэн, тухайн ангиллын тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх бүхий шалгалтад тэнцсэн хүнд жолоодох эрхийн үнэмлэх олгосноор тээврийн хэрэгсэл жолоодон хөдөлгөөнд оролцох эрхтэй. Мөн Зөрчлийн тухай хуулийн 14.7 дэх хэсэгт "Тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхгүй (жолоодлогын дадлага хийхээс бусад тохиолдолд), эсхүл тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрх нь дуусгавар болсон хүн тээврийн хэрэгсэл жолоодсон бол 400 мянган төгрөгөөр торгоно" гэж заасан байдаг.

Иймд эцэг, эх, асран хамгаалагчид насанд хүрээгүй хүүхдийг тээврийн хэрэгсэл жолоодох нөхцөл боломжийг бий болгохгүй байх, хүүхдэдээ тавих хараа хяналтаа сайжруулахыг холбогдох албанаас анхааруулж байна.

]]> zulaa Tue, 07 Apr 2026 14:59:54 +0800 Гадаад улсын иргэдтэй бүлэглэн гэмт хэрэг үйлддэг байж болзошгүй этгээдүүдүүдийг шалгаж байна http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2786 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2786

Гадаад улсын иргэдтэй бүлэглэн иргэдийн төлбөрийн картын цахим мэдээллийг олж, гэмт хэрэг үйлддэг бүлэг этгээдэд холбогдох хэргийг Кибер гэмт хэрэгтэй тэмцэх газарт шалгаж байна.

Тодруулбал, Ц нарын бүлэг этгээд нь арилжааны банкны ПОС төхөөрөмж ашиглан иргэд, аж ахуйн нэгж, байгууллагуудад хуурамч орлогын гүйлгээ хийж, их хэмжээний хохирол учруулсан байж болзошгүй байна.

Иймд иргэд, аж ахуйн нэгж, байгууллагууд та бүхэн хөрөнгө оруулалтын эх үүсвэр, үйл ажиллагааны бодит байдлыг сайтар нягталж, баталгаажуулсны үндсэн дээр хамтран ажиллах, “хөрөнгө оруулалт” нэрээр олон улсын банкны карт ашиглах санал ирсэн тохиолдолд онцгой анхаарал хандуулж шалгах, мөн хувийн болон банкны картын мэдээллээ бусдад дамжуулахгүй байхыг анхаарна уу.

]]> zulaa Wed, 01 Apr 2026 16:04:13 +0800 Ж.Баярмаа: Нийслэлийн иргэд Туул гол дээгүүр зам тавиулахыг хүсэхгүй байна http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2783 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2783 УИХ-ын гишүүн Ж.Баярмаа сэтгүүлчдийн асуултад хариулав.

Энэ үеэрээ тэрээр: "Аливаа үйл ажиллагаа тухайн нутаг дэвсгэрт амьдарч буй оршин суугчдын сэтгэлд нийцсэн байх ёстой. Гэтэл харамсалтай нь нийслэлийн иргэд өөрсдөө ийм хурдны зам барихыг хүсэхгүй байгаа бөгөөд үүний эсрэг жагсаал, цуглаан зохион байгуулж байна. Энэ нь маш том хүчин зүйл учраас зайлшгүй тооцож үзэх ёстой.

Аливаа зүйлийг хэрэгжүүлэхдээ, тэр дундаа төсвийг захиран зарцуулахдаа иргэдийн санал бодол, хүсэл сонирхолд тулгуурлах шаардлагатай. Үүнийг хууль, эрх зүйн хүрээнд ч тодорхой тусгах хэрэгтэй. Гэвч бодит байдал дээр нийслэлийн төсөв хэрхэн батлагдаж, ямар журмаар зарцуулагдаж байгаа нь тодорхой бус хэвээр байна. Төсөв хаагуур, хэрхэн, юунд зарцуулагдаж байгааг олон нийт бүрэн мэдэхгүй байгаа нь асуудал дагуулж байна.

Ийм их хэмжээний, наядаар хэмжигдэх өртөг бүхий томоохон төслүүд ямар үндэслэлээр батлагдаж, хэрэгжиж байна вэ гэсэн асуулт гарч ирж байна. Сүүлийн үед төсөвтэй холбоотой асуудлууд олноор яригдаж, аудит, хяналтыг сайжруулах шаардлагатайг олон хүн онцолж байна.

Мөн төсвийн хөрөнгөөр хэрэгжиж буй зам, гүүрийн ажлыг туршлагагүй, мэргэжлийн бус компаниуд гүйцэтгэж байна гэх мэдээлэл яригдаж байгаа нь худалдан авалтын үйл явц ил тод, шударга явагдаж байгаа эсэхэд эргэлзээ төрүүлж байна.

Ийм нөхцөлд уг төслийг хэрэгжүүлэх нь зөв үү, буруу юу, нийслэлийн иргэд үнэхээр дэмжиж байна уу гэдэг асуулт нээлттэй хэвээр байна. Түгжрэлийг 30 хувиар бууруулна гэж байгаа ч мэргэжлийн хүмүүсийн үзэж байгаагаар уг төсөлд тодорхой эрсдэл, дутагдал байж болзошгүй байна." гэлээ.

]]> zulaa Thu, 26 Mar 2026 10:10:48 +0800 Л.Энх-Амгалан, Б.Найдалаа нарын томилгоог пүрэв гарагт танилцуулна http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2782 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2782

Боловсролын сайд П.Наранбаяр, Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэн нар өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өгсөнтэй холбогдуулан П.Наранбаярын оронд Л.Энх-Амгаланг, Б.Чойжилсүрэнгийн оронд Б.Найдалааг томилохоор болсон.

Эдгээр томилгоог өнгөрсөн долоо хоногт УИХ-ын чуулганаар танилцуулах байсан АН-ын бүлгийн бойкот, МАН-ын бүлгийн ирцээ бүрдүүлж чадахгүй байдлаас болж хойшилсон. Тэгвэл энэ долоо хоногийн пүрэв гарагт чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар танилцуулахаар төлөвлөжээ.

]]> zulaa Wed, 25 Mar 2026 10:29:49 +0800 У.Хүрэлсүх: Монгол цэргийн өдөр бол бахархал-хүндэтгэлийн өдөр http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2780 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2780
Монгол цэргийн өдөр, орчин цагийн Зэвсэгт хүчин үүсэж хөгжсөний түүхт 105 жилийн ойн баярын хурал Соёлын төв өргөөнд боллоо.

Хуралд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч Ухнаагийн Хүрэлсүх оролцон үе үеийн эх орончид, ахмад дайчид, батлан хамгаалах салбар, Зэвсэгт хүчин, төрийн цэргийн байгууллагын нийт бие бүрэлдэхүүнд баяр хүргэж, талархал илэрхийллээ. Мөн тэдний найдвартай ар тал болдог гэр бүл, үр хүүхдүүдэд эрүүл энх, аз жаргал, сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөлөө.

Монгол цэргийн өдөр бол эх орноо батлан хамгаалж яваа цэрэг эрс, улсынхаа төлөө халуун амь, бүлээн цусаа үл хайрлан тэмцсэн өвөг дээдэс, суут жанжид, ахмад дайчдын алдар гавьяа, үйл хэргийг дурсах, сурталчлан таниулах, алдаршуулан тэмдэглэх учиртай бахархал-хүндэтгэлийн өдөр гэдгийг хэллээ.

Зэвсэгт хүчний нэгэн зууны хөгжил, шинэчлэл нь дайчин уламжлалаа дээдэлсэн үе үеийн алба хаагчдын хичээл зүтгэл, ур чадвар, төрийн батлан хамгаалах тогтвортой бодлого, цэрэг, ард түмний бат бөх итгэлцэлд тулгуурлаж ирснийг онцлов. Орчин цагийн Зэвсэгт хүчин дайны жилүүдэд эх орноо хамгаалан тэмцэж, энх цагийн бүтээн байгуулалтад манлайлан, гамшиг, ослын голомтод хүн ардынхаа амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгийг авран хамгаалж, ирээдүй хойчдоо эх оронч үзэл, эрдэм мэдлэгийг түгээн дэлгэрүүлэх эх ундарга, аюулгүй байдлын баталгаа нь болж ирснийг төр, засаг, ард түмэн ямагт талархан дурсах учиртайг хэллээ.

Цаашид төрийн цэргийн шинэчлэлийн бодлогыг эрчимжүүлж, үүрэг гүйцэтгэх чадавх, бэлэн байдлаа байнга ханган, мэргэжлийн цэрэгт суурилсан чадварлаг Зэвсэгт хүчнийг бэхжүүлж, үндэсний аюулгүй байдлыг хангах нэгдмэл тогтолцоог бүрдүүлэхэд анхаарч, ахиц, үр дүн гаргана гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийллээ.

Сүүлийн 20 гаруй жилийн хугацаанд монгол цэрэг эрс даян дэлхийн энх тайван, аюулгүй байдлын төлөөх үйл хэрэгт оролцон “Дэлхийн цэрэг” болсныг онцлон тэмдэглэлээ.

23 мянга гаруй цэнхэр дуулгатан НҮБ-ын энхийг сахиулах ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэж, хошууч генерал Б.Эрдэнэбат Кипр Улс дахь Цэргийн хүчний командлагчаар томилогдон ажилласан нь үүний нэг тод илрэл гэдгийг хэллээ.

Төрийн цэргийн байгууллагууд “Хүнсний хувьсгал”, “Тэрбум мод”, “Эрүүл монгол хүн”, “Эх оронч монгол” үндэсний хөдөлгөөнд идэвхтэй оролцож, улс орны аюулгүй байдал, хөгжил дэвшил, монгол хүний амьдралын чанарыг сайжруулахад чиглэсэн төрийн бодлогыг хэрэгжүүлэхэд манлайлан ажиллаж байгааг тэмдэглэв. Нийт бие бүрэлдэхүүн цаашид төрийн болон цэргийн албаны үнэлэмж, нэр хүндийг өндөрт өргөн, мэдлэг, боловсрол, ур чадвараараа манлайлан, аливаа аюултай тэмцэх үндэсний чадамжийг нэмэгдүүлэх, үүрэг гүйцэтгэх чадавх, бэлэн байдлаа дээшлүүлэхийн төлөө хүчин зүтгэнэ гэдэгт итгэл төгс байгаагаа илэрхийлэв.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч У.Хүрэлсүх мөн Халхын голын дайн, Чөлөөлөх дайнд оролцон эх орныхоо төлөө амь биеэ үл хайрлан тэмцэж явсан ахмад дайчид, тэдний гэр бүл, үр хүүхдүүдэд төрийн нэрийн өмнөөс талархал илэрхийлж, хүндэтгэл үзүүллээ. Баярын хуралд Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут, Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын дарга, дэслэгч генерал С.Ганбямба болон Батлан хамгаалах яам, Зэвсэгт хүчний Жанжин штаб, төрлийн цэргийн командлал, удирдах бие бүрэлдэхүүн, ахмад дайчид, генерал, офицер, ахлагч, түрүүч, байлдагч, сонсогчдын төлөөлөл оролцлоо.

]]> zulaa Wed, 18 Mar 2026 09:53:13 +0800 “Морин хуур“ болон “Монгол тэмээний өдөр”-өөр БҮХ НИЙТЭЭР АМРАХГҮЙ. Өв соёлоо тунхаглан хамгаалах зорилготой ТЭМДЭГЛЭЛТ ӨДӨР http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2778 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2778

Н.Батсүмбэрэл тэргүүтэй найман гишүүн зургаадугаар сарын 07-ныг "Морин хуурын өдөр", нэгдүгээр сарын 24-нийг "Монгол тэмээний өдөр" болгох хууль боловсруулж байна.

Тодруулбал, уг өдрүүдийг тэмдэглэлт өдөр болгосноор БҮХ НИЙТЭЭР АМРАХГҮЙ бөгөөд энгийн тэмдэглэлт өдрийн тоонд оруулах юм байна.

Энэхүү санаачилга нь Монголын уламжлалт мал аж ахуй, үндэсний өв соёлын бэлгэ тэмдэг болсон тэмээний соёл, аж ахуйн үнэ цэнийг таниулахын зэрэгцээ Морин хуур хэмээх монголчуудын язгуур хөгжмийн зэмсэг, уртын дуу, ардын дуу, туульс, зан үйлтэй салшгүй холбоотой оюуны өвийг хамгаалах, түгээн дэлгэрүүлэх ач холбогдолтой юм.

Морин хуур нь 2008 онд ЮНЕСКО-гийн Хүн төрөлхтний соёлын биет бус өвийн жагсаалтад бүртгэгдсэн, монголчуудын түүх, соёл, оюуны өвийн бэлгэ тэмдэг учир тунхаглан хамгаалах нь чухал юм.

"Нийтээр тэмдэглэх тэмдэглэлт өдөр" гэж түүхэн болон тодорхой үйл явдал, түүхэн уламжлал, нийгмийн тодорхой давхаргыг хамарсан, бүх нийтээр тэмдэглэж заншсан өдрийг хэлдэг бөгөөд энэ нь бүх нийтээр амрах амралтын өдөр биш юм.

Тухайлбал, Үндсэн хуулийн өдөр 1-р сарын 13, Залуучуудын өдөр 8-р сарын 25, Оюуны өмчийг хамгаалах өдөр 4-р сарын 26 гэх мэт хуульд заасан тэмдэглэлт өдрүүд байдаг.

Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Тавдугаар зүйлийн тав дахь хэсэгт “Мал сүрэг бол үндэсний баялаг мөн бөгөөд төрийн хамгаалалтад байна”, Долдугаар зүйлийн нэг дэх хэсэгт “Монголын ард түмний түүх, соёлын дурсгалт зүйл, шинжлэх ухаан, оюуны өв төрийн хамгаалалтад байна” гэж тус тус заасан.

Эдгээр заалт нь төрөөс үндэсний өв соёл, уламжлалт мал аж ахуй, тэдгээртэй салшгүй холбоотой соёлын үнэт зүйлсийг хамгаалах, хөгжүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэх бодлогыг хэрэгжүүлэх эрхзүйн үндсийг бүрдүүлж байна.

Хуулийн төсөл батлагдсанаар дараах эерэг үр дагавар бий болно. Үүнд:

Монгол Улсын Үндсэн хуульд заасан үндэсний өв соёл, уламжлалт мал аж ахуй, оюуны өвийг хамгаалах төрийн үүрэг бодитоор хэрэгжихэд дэмжлэг үзүүлнэ.
Монгол тэмээ, морин хуур хөгжимтэй холбоотой уламжлалт мэдлэг, ур чадвар, зан үйл, бүтээлч үйлдвэрлэлийг дэмжих, түгээн дэлгэрүүлэх боломж нэмэгдэж, соёлын өвийн хадгалалт, өвлүүлэлт сайжирна.
Иргэдийн үндэсний бахархал, эх оронч үзэл, соёлын дархлаа бэхжиж, хүүхэд, залуучуудад үндэсний өв соёлоо танин мэдэх, хайрлан хамгаалах ухамсар төлөвшинө.
Соёлын аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний нэр төрөл нэмэгдэж, дотоодын болон гадаадын жуулчдад зориулсан соёлын арга хэмжээ тогтмолжин, орон нутгийн эдийн засагт эерэг нөлөө үзүүлнэ.
Хуулийн төсөл нь улсын төсөвт шууд дарамт учруулахгүй бөгөөд холбогдох арга хэмжээг салбарын байгууллагуудын батлагдсан төсөв, төлөвлөгөөний хүрээнд хэрэгжүүлэх боломжтой.

]]> zulaa Wed, 11 Mar 2026 17:01:46 +0800