Дэлхий дахинд - Nalaikh.nutag.mn http://nalaikh.nutag.mn/ ru Дэлхий дахинд - Nalaikh.nutag.mn DataLife Engine Шинэчлэлийг цогцоор нь гүнзгийрүүлж, өндөр түвшний нээлттэй байдлыг өргөжүүлэх нь http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2802 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2802 ”14-р таван жилийн төлөвлөгөө”-ний хугацаанд (2021-2025) Хятадын эдийн засаг, нийгмийн хөгжил, шинэ ахиц дэвшил, нээлтийн өөрчлөлт, түүхэн ололт амжилтад хүрч, дэлхий нийтийн анхаарлыг татсан байна.
"14-р таван жилийн төлөвлөгөө"-ний хугацаанд (2021-2025) Хятадын эдийн засаг, нийгмийн хөгжил шинэ ахиц дэвшил, нээлтийн өөрчлөлт, түүхэн ололт амжилтад хүрч, дэлхий нийтийн анхаарлыг татсан байна.
“14-р таван жилийн төлөвлөгөө”-ний хугацаанд Хятадын шинэчлэл, нээлттэй байдал шинэ үсрэлт хийж, Хятад маягийн шинэчлэл үргэлжилсээр байгаа юм. Сүүлийн таван жилийн хугацаанд эргээд харахад Хятад улс цогц шинэчлэлийг улам гүнзгийрүүлж, өндөр түвшний нээлттэй байдлыг тасралтгүй өргөжүүлэн, хөгжлийн эрч хүчийг хуримтлуулж, дотоод хөдөлгөгч хүч, ирээдүйн өсөлтийн боломжийг бэхжүүлсэн юм.
Энэ бол Гуандун мужийн Шэньжэнь хотын Наньшань дүүрэгт байрлах Шэньжэнь булангийн спортын төв болон түүний ойр орчмын барилгууд
Нефть химийн түүхий эд ачсан гадаадын хөлөг онгоц 2025 оны 12-р сарын 18-нд SDIC Янпү газрын тос хадгалах терминалын 300,000 тонн түүхий газрын тосны зогсоол дээр зогсов
Энэ бол Бээжин дэх Үндэсний Хурал Төвийн ойролцоо авсан 2024 оны Хятад, Африкийн хамтын ажиллагааны форумын лого юм
Хятадын Олон улсын импортын Ⅷ экспо (CIIE)-ний байршил болох Үндэсний Үзэсгэлэн, Хуралын Төв (Шанхай)-ийн дүр зураг
Өвөр Монголын Ордос хотын Дүншэн дүүргийн Засгийн газрын үйлчилгээний төвд ажилтнууд хувийн аж ахуйн нэгжүүдтэй холбоотой бизнесийг боловсруулсан
Оролцогчид 2025 оны 09-р сарын 24-нд 2025 оны Хятадын хувийн аж ахуйн хөрөнгө оруулалт, санхүүжилтийн бага хурлын байранд орлоо
Жэжян мужийн Тайжөү хот дахь Жак Технологи ХК-ийн төв байранд лабораторийн инженерүүд ухаалаг оёдлын машины чимээг хагас чимээгүй камерт туршиж байна
Ажилчид Шиньбао группийн дуслын кофены машины үйлдвэрлэлийн шугам дээр ажиллаж байна
]]> otgoo Thu, 05 Mar 2026 14:43:54 +0800 Трамп Канад улсад 100 хувь тариф тогтооно гэж анхааруулав http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2762 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2762
Канад улс Хятадтай худалдааны гэрээ байгуулахтай холбогдуулан АНУ-ын ерөнхийлөгч Дональд Трамп дахин нэг тарифын талаар мэдэгдлээ. Тэрбээр "Truth Social" дээр "Хэрэв Канад улс Хятадтай хэлэлцээ хийвэл Канадын бүх импортын бараанд 100 хувийн тариф тогтоох болно" гэж мэдэгдсэн байна. Трамп сошиал медиа постодоо ямар хэлэлцээний тухай ярьж байгаа нь тодорхойгүй байна. Өнгөрсөн долоо хоногт Канадын ерөнхий сайд Карни Хятадтай "стратегийн түншлэл"-ээ зарлаж, тарифыг бууруулахаар тохиролцсон. Тухайн үед Трамп энэ алхмыг "сайн зүйл" гэж нэрлэж байсан. Гэвч Карни Давост үг хэлэхдээ, АНУ-ын тэргүүлсэн дэлхийн дэг журам эвдэрсэн гэх утгатай зүйлс хэлсний дараа АНУ болон Канадын хоорондын хурцадмал байдал сүүлийн өдрүүдэд улам бүр нэмэгдсэн.
Карни эдийн засгийн шахалт үзүүлж буй “их гүрнүүд”-ийн өмнө дунд зэргийн нөлөөтэй улсууд нэгдэхийг уриалсан ч Трампын нэрийг шууд дурдаагүй. Трамп үүний дараа өөрийн илтгэлдээ хариу өгч, “Канад АНУ-ын ачаар оршин тогтнож байна” хэмээн мэдэгдсэн. Мөн Канад улсыг өөрийн байгуулсан шинэ Энх тайвны зөвлөлд урьсан урилгаа буцаажээ.
Трамп өчигдөр (2026.01.24) олон нийтийн сүлжээндээ, хэрэв Карни Канад улсыг Хятадын бараа бүтээгдэхүүнийг АНУ руу дамжуулан “буулгах боомт” болгоно гэж бодож байгаа бол тэр үнэхээр эндүүрч байна хэмээн бичжээ.
Улмаар Барууны хэвлэлүүд Цагаан ордон болон Карнигийн албатай холбогдон тайлбар авахаар хандсан байна. Канадын АНУ-тай хийдэг худалдааны сайд Доминик Лебланк мэдэгдэлдээ, “Хятадтай чөлөөт худалдааны гэрээ байгуулах зорилго байхгүй” гэж онцолсон байна. Тэрбээр мөн “Зөвхөн зарим чухал тарифын асуудлыг шийдвэрлэсэн” хэмээн тайлбарлажээ.
Лебланкийн хэлснээр, Канадын засгийн газар эдийн засгаа илүү хүчирхэг болгох, мөн дэлхий даяарх худалдааны түншлэлүүдээ бэхжүүлэхэд анхаарч байна.
Трампын тарифын бодлого тогтворгүй, байнга өөрчлөгдөж байснаас үүдэн Канад улс хамгийн том худалдааны түнш болох АНУ-аас хараат байдлаа багасгахыг эрмэлзэж иржээ. Өнгөрсөн долоо хоногт Карни, БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин нарын хооронд байгуулсан тохиролцооны дагуу Хятад улс Канадын рапсын тосонд ногдуулах татварыг гуравдугаар сар гэхэд 85 хувиас 15 хувь болгон бууруулна. Харин Канад улс Хятадын цахилгаан автомашинд ногдуулах татварыг хамгийн тааламжтай нөхцөлийн түвшин болох 6.1 хувь болгож, өмнөх 100 хувиас бууруулах юм.
Олон жилийн турш хурцадмал харилцаа, харилцан тариф тогтоож ирсний дараа уг хэлэлцээг чухал ахиц гэж үзэж байгаа бөгөөд Канад руу чиглэх Хятадын хөрөнгө оруулалт нэмэгдэх боломжтой гэж ажиглагчид үзэж байна. Карнигийн хэлснээр, Хятадтай хийсэн энэхүү ахиц дэвшил нь “шинэ дэлхийн дэг журам”-д Канад улсыг сайн байр сууринд оруулж байна.
]]> zulaa Thu, 29 Jan 2026 11:29:56 +0800 "Peaky Blinders" шиг хувцасласан 4 залууг Талибан зэмлэжээ http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2729 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2729
"Peaky Blinders" олон ангит киноны дүрүүдийг дуурайн хувцасласан дөрвөн залууд Талибан анхааруулга өгчээ. Тодруулбал, цахим сүлжээнд нийтлэгдсэн видео бичлэгт дөрвөн афган залуу тус киноны гол дүр болох Шелбигийн бүлэглэлийн дүр шиг хар костюм, пальто, хавтгай малгай өмссөн байв.
Хэдийгээр тухайн залуус ямар нэгэн хэрэг үйлдээгүй ч Талибан бүлэглэл тэднийг Афганистан болон Исламын үнэт зүйлстэй  зөрчилдсөн хувцас өмссөн гэж буруутгажээ.
Эх сурвалжийн мэдээлснээр, видео бичлэгээ цахим сүлжээнд нийтэлсэн дөрвөн залуу нь баруун Херат мужийн Жебраел хотын оршин суугчид аж. Талибан дэглэмийн Буяныг түгээх, ёс бус явдлаас урьдчилан сэргийлэх яамны хэвлэлийн төлөөлөгч Сайфул Ислам Хайбер энэ хэргийн талаар тайлбарлахдаа, "Барууны загвартай хувцас өмссөн дөрвөн залуу Херат хотод дэлгэцийн соёлыг сурталчилж, кино жүжигчдийг дуурайж байгаад баригдсан.
Улмаар тэднийг шинэчлэлийн хөтөлбөрт хамруулах болсон" гэж мэдэгджээ.
Мөн "Бурханд талархъя, мусульман болон афганчууд бид өөрсдийн гэсэн шашин шүтлэг, соёл, үнэт зүйлстэй. Бид энэ улсыг муу зүйлсийг сурталчилгаанд автуулахгүй байхад асар их золиос гаргасан бөгөөд одоо үүнийг хамгаалж байна" гэжээ. Тэрбээр дараа нь тухайн дөрвөн залууг баривчлаагүй болохыг дурдаж, зөвхөн дуудаж уулзан, зөвлөгөө өгснийхөө дараа сулласан гэж онцлон тэмдэглэжээ.  Төрөлх хотынхоо гудамжаар киноны дүр мэт хувцаслан алхаж буй дөрвөн залуугийн бичлэг "TikTok" дээр сая гаруй үзэлтэй болжээ. Тэдний нэг нь Силлиан Мерфигийн тоглосон гол дүр болох Томас Шелбигийн нэрээр цахим хаяг нээж, видео бичлэгээ хуваалцсан байжээ.
ЭХ СУРВАЛЖ: SKY NEWS
]]> zulaa Fri, 12 Dec 2025 12:55:17 +0800 БНХАУ-ын худалдааны тэнцэл анх удаа $1 их наядын ашиг давлаа http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2726 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2726
БНХАУ-ын худалдааны ашиг түүхэндээ анх удаа 1 их наяд ам.долларыг давлаа. Хятадын үйлдвэрлэгчид Ерөнхийлөгч Доналд Трампын татвараас зайлсхийхийн тулд арваннэгдүгээр сард АНУ-аас бусад зах зээл рүү бараагаа түлхүү гаргажээ. Европ, Австрали болон Зүүн Өмнөд Ази руу хийсэн экспорт нь эрс нэмэгджээ.Харин АНУ руу хийсэн экспорт өмнөх жилийн мөн үеэс бараг гуравны нэгээр буурсан байна.
“Capital Economics”-ийн Хятадын эдийн засаг судлаач Зичун Хуан "АНУ, БНХАУ хэлэлцээрийн хүрээнд гаалийн татварыг бууруулсан. Гэхдээ энэ нь өнгөрсөн сард АНУ руу хийх экспортыг өсгөж чадсангүй. Харин Хятадын нийт экспортын өсөлт сэргэсэн" гэж хэлжээ.
Тэрбээр мөн "БНХАУ-ын экспорт цаашид ч тогтвортой байна гэж бид таамаглаж байна. Ирэх жил тус улс дэлхийн зах зээлд эзлэх хувиа үргэлжлүүлэн ихэсгэнэ. Экспориын чиглэлийг өөрчилж байгаа нь АНУ-ын татварын дарамтыг бууруулахад чухал үүрэг гүйцэтгэж байна" гэж нэмж хэлсэн байна.
БНХАУ-ын Гаалийн алба мэдээлснээр экспорт арваннэгдүгээр сард өмнөх жилийн мөн үеэс 5.9 хувиар өсжээ. Энэ нь аравдугаар сард 1.1 хувиар буурч байсантай харьцуулахад сайжирсан өөрчлөлт юм. “Reuters” агентлаг эдийн засагчдаас санал асуулга авч экспорт 3.8 хувийн өсөлт үзүүлнэ гэж таамаглаж байснаас давсан үзүүлэлт боллоо.
Импорт 1.9 хувиар өссөн нь аравдугаар сарын 1 хувийн өсөлтөөс нэмэдсэн байв. Гэхдээ эдийн засагчид импорт 3 хувиар өснэ гэж таамаглаж байсан юм.
БНХАУ-ын худалдааны тэнцлийн ашиг арваннэгдүгээр сард 111.68 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь хүлээлтийг давсан аж. Энэ нь зургаадугаар сараас хойших хамгийн өндөр үзүүлэлт болжээ. Эдийн засагчив 100.2 тэрбум ам.доллар байна гэж таамаглаж байв. Аравдугаар сард худалдааны ашиг 90.07 тэрбум байсан юм. 
Ингэснээр оны эхний 11 сарын худалдааны тэнцлийн ашиг түүхэндээ анх удаа 1 их наяд ам.долларыг давжээ.
2024 оны арваннэгдүгээр сард болсон АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд Трамп ялалт байгуулснаас хойш Бээжин экспортын зах зээлээ төрөлжүүлэх ажлаа эрчимжүүлсэн. БНХАУ Зүүн Өмнөд Ази болон Европын Холбоотой худалдааны харилцаагаа илүү гүнзгийрүүлж байна. Мөн бага татвартай бүсэд нэвтрэхийн тулд БНХАУ-ын компаниуд дэлхий даяар үсгэсэн сүлжээг ашиглаж, шинэ үйлдвэрлэлийн төвүүдийг байгуулах болжээ.
Арваннэгдүгээр сард БНХАУ АНУ руу хийсэн  экспорт жилийн өмнөхөөс 29 хувиар буурчээ. Харин Европын Холбоо руу хийсэн экспорт 14.8 хувиар өссөн байна. Австрали руу хийсэн экспорт 35.8 хувиар огцом өссөн бол Зүүн Өмнөд Азийн орнууд руу хийсэн экспорт 8.2 хувиар нэмэгджээ.
Аравдугаар сарын 30-нд Трамп БНХАУ-ын Ерөнхийлөгч Ши Жиньпин хоёр уулзаж, зарим татварыг бууруулахаар тохиролцсон билээ. Тэгсэн ч АНУ руу БНХАУ хийх экспорт буурсаар байгаа юм.
Одоогийн байдлаар АНУ-аас БНХАУ-ын  бараа бүтээгдэхүүнд ногдуулж татвар дунджаар 47.5 хувьтай байгаа юм. БНХАУ-ынын экспортлогчид 40 хувиас дээш гаалийн татвартай орнуудаас ашиг олох боломжгүй гэж эдийн засагчид тооцоолдог юм. Ийм учир БНХАУ экспортын чиглэлээ төрөлжүүлж АНУ-ын тарифын дарамтыг бууруулж байна.

Эх сурвалж: Reuters
]]> zulaa Wed, 10 Dec 2025 13:30:11 +0800 Н.Мадуро 18 сарын дараа огцроход бэлэн гэдгээ мэдэгджээ http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2705 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2705
НЬЮ-ЙОРК, 2025 оны арванхоёрдугаар сарын 1 /TASS/. Венесуэлийн Ерөнхийлөгч Николас Мадуро 18 сарын дараа албан тушаалаасаа буухад бэлэн гэдгээ АНУ-ын төлөөлөгчидтэй албан бус хэлэлцээ хийх үеэрээ мэдэгдсэн тухай CNN телевиз эх сурвалжийг эш татан ням гарагт буюу өчигдөр мэдээлжээ. Н.Мадурогийн засаг захиргаа хоёр улсын хооронд яриа хэлэлцээг эхлүүлэхийн тулд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын төлөөлөгчдөд хандсан гэж эх сурвалж хэлжээ.

Венесуэл, АНУ-ын засаг захиргаадын хоорондох зөрчлийг шийдвэрлэхийн тулд огцрох саналыг хүлээн зөвшөөрч болно гэж Америкийн зарим албан тушаалтан үзсэн хэдий ч Венесуэлийн Ерөнхийлөгчийг албан тушаалаасаа нэн даруй буух ёстой гэж Цагаан ордон эцсийн шаардсаар байна. 

Венесуэлийн агаарын орон зайг хаагаад байгаа тухай АНУ-ын Ерөнхийлөгч Д.Трамп 11 дүгээр сарын 29-нд Truth Social нийгмийн сүлжээндээ мэдэгджээ. АНУ-ын засаг захиргаа Венесуэлийн эрх баригчдыг мансууруулах бодисын хууль бус наймаачидтай хангалттай хэмжээнд тэмцээгүй гэж буруутгаж байгаа юм. АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн хүчний нисэх онгоц тээгч Gerald R.Ford хөлөг онгоцоор ахлуулсан цохилтын хөлөг онгоц, цөмийн шумбагч онгоц, 16 мянга гаруй цэргийн албан хаагчийг Карибын тэнгист байрлуулсан байна. Есдүгээр сараас хойш АНУ-ын Зэвсэгт хүчин тус бүс нутагт 20 орчим хөлөг онгоцонд цохилт өгсний улмаас 80 гаруй хүн амиа алджээ.

АНУ-ын тал ойрын үед Венесуэлийн нутаг дэвсгэрт цохилт өгч магадгүй гэж сүүлийн үед Америкийн хэвлэлүүдээр  мэдээлж байна.

Д.Трамп 11 дүгээр сарын 27-нд мэдэгдэхдээ, Венесуэлийн мансууруулах бодис хууль бусаар тээвэрлэгчидтэй “тун удахгүй хуурай газар дээр” тэмцэж эхэлнэ гэж хэлсэн хэдий ч цэргийн ажиллагааны талаар мэдээлэл өгөөгүй байна.


Д.Жаргал
Эх сурвалж: "Монцамэ" агентлаг
]]> zulaa Mon, 01 Dec 2025 14:06:43 +0800 Зеленский: Би яагаад Дональд Трампаас айх ёстой гэж http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2688 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2688
Украины Ерөнхийлөгч Володимир Зеленский барууны бусад удирдагчдын адил Дональд Трампаас “айдаггүй” гэж мэдэгдэж, өнгөрсөн аравдугаар сард Вашингтонд болсон уулзалт таагүй өнгөрсөн гэх мэдээллийг үгүйсгэн, АНУ-ын Ерөнхийлөгчтэй “сайн харилцаатай” гэж хэлэв.
Тэрээр “Guardian”-д өгсөн онцгой ярилцлагадаа, Британийн хаан Чарльз Украиныг дэмжихийн зэрэгцээ Трамптай харилцаагаа сайжруулахад чухал үүрэг гүйцэтгэсэн тухай дурдсан юм. Зеленский энэ ярилцлагыг Украины эрчим хүчний сүлжээ рүү оросууд хүчтэй цохилт өгч, улс даяар цахилгаан тасарч байхад хийжээ. Ярилцлагын үеэр цахилгаан хоёр удаа тасарсан байна.
“Трамп ямар нэг зүйл шидээгүй, бидний харилцаа хэвийн”
Украины удирдагч Трамп Цагаан ордонд болсон уулзалтын үеэр байлдааны газрын зураг шидсэн гэх мэдээллийг няцааж, “Тэр юу ч шидээгүй, би итгэлтэй байна. Бидний харилцаа хэвийн, ажил хэрэгч шинжтэй, бүтээлч” гэж хэлэв.
“Financial Times”-ийн мэдээлснээр Трамп Зеленскийг Владимир Путины дайныг зогсоох “хамгийн хатуу нөхцөл”-ийг хүлээн зөвшөөрөхийг шахаж, үгүй бол “Орос Украиныг устгана” гэж сүрдүүлсэн хэмээн мэдээлсэн байдаг. Гэвч Зеленский энэ мэдээлэл “өөрөөр өрнөсөн” гэж мэдэгдэв.
Тэрээр уулзалтын үеэр Украины төлөөлөгчид гурван стенд байрлуулж, Оросын цэргийн хүчийг сулруулахын тулд зэвсэг, эдийн засгийн хориг арга хэмжээ зэрэг шат дараатай төлөвлөгөө танилцуулсан гэжээ. “Бидний зорилго бол Оросын бөмбөгдөлтийг сулруулж, Путиныг хэлэлцээний ширээний ард суулгах байсан” гэж тэрээр хэлсэн байна.
“Бусад нь айж магадгүй, гэхдээ би айхгүй”
Киев дэх Ерөнхийлөгчийн ордонд ярилцлага өгөх үеэр Зеленский “Дэлхий даяар хүн бүр Трампаас айдаг, энэ бол үнэн” гэж хэлээд, түүнээс өөрөө айдаг эсэхийг асуухад “Үгүй ээ. Бид Америктай дайсагнадаггүй, найзууд. Тэгэхээр би яагаад айх ёстой гэж?” хэмээн хариулжээ. Тэрээр “Трамп бол Америкийн ард түмний сонголт. Тэдний сонголтыг бид хүндэтгэх ёстой. АНУ олон жилийн турш, магадгүй хэдэн зуун жил бидний стратегийн түнш байх болно” гэж нэмж хэлэв.
Мөн тэрээр “Бид АНУ-тай ижил үнэт зүйлс хуваалцдаг. Харин Орос бол империалист, өнгөрснөө сэргээхийг хүсдэг улс” гэж тодотгожээ.
Хаан Чарльзын нөлөө
Зеленский хэлэхдээ, хаан Чарльз Трампыг Украиныг илүү дэмжихийг уриалан, “арын хаалгаар чухал үүрэг гүйцэтгэсэн” гэв. Энэ нь өнгөрсөн хоёрдугаар сард Цагаан ордонд болсон “түрэмгий” уулзалтын дараа болсон үйл явдал байв. Трамп есдүгээр сард Их Британид төрийн айлчлал хийхдээ хаантай ганцаарчлан уулзсан байна. Зеленский “Би бүх нарийн ширийнийг мэдэхгүй, гэхдээ Чарльз хаан Трамп ерөнхийлөгчид чухал дохио өгсөн гэдгийг ойлгож байна” гэжээ.
Тэрээр “Трамп хааныг маш их хүндэлдэг. Тэр бараг л цөөн хүнд ийм үнэлэлт өгдөг. Харин манай ард түмэнд Хаан тун мэдрэмжтэй, дэмжлэгтэй ханддаг хүн” хэмээв.
“Энэ бол бидний амьдралын нөхцөл”
Guardian-ийн сэтгүүлчтэй ярилцлага эхлэхэд гэнэт гэрэл унтарч, Марийнскийн ордон бүхэлдээ харанхуй болжээ. Дараа нь нөөц генератор ажиллаж эхэлжээ. Зеленский инээмсэглэн “Энэ бол бидний амьдралын хэвийн нөхцөл. Киевт ч, бусад газар ч цахилгаан тасрах нь хэвийн зүйл” гэж хэлэв. Тэрээр Путин Украины эрчим хүчний систем рүү “террорист халдлага” хийж, энгийн иргэдийг цахилгаан, усаар дутаан зовооно гэж мэдэгдэв. “Тэр манай дотоод нийгэмд хагарал үүсгэх өөр аргагүй болсон” гэж нэмж хэлжээ.
Цэргийн тусламж ба Европын орнуудын байр суурь
Зеленский Украиныг орой бүр дайрдаг оросын дроноос хамгаалахын тулд олон улсын түншүүдтэй хамтран ажиллаж буйгаа хэлэв. Гэвч барууны холбоотнууд сөнөөгч онгоц илгээхээс татгалзаж байгаа аж. Тэрээр АНУ-аас “Patriot” зенитийн 27 систем захиалах хүсэлтэй байгаагаа хэлж, “Европын орнууд өөрсдийнхөө байгаа системийг түр зээлдүүлж болох байсан” гэв.
“ЕХ болон Их Британи хангалттай тусалж байна уу?” гэж асуухад Зеленский “Үгүй, дайн дуусах хүртэл хангалттай гэж хэлж болохгүй. Путин зогсох ёстой гэдгээ ойлгох хүртэл хангалттай биш” гэж хариулсан байна. Тэрээр Их Британийн Ерөнхий сайд Киир Стармэртэй “дулаан харилцаатай” бөгөөд “байнгын холбоотой” гэв.
Цэргийн байдал ба Оросын стратеги
Оросын цэргүүд Донецкийн Покровск хотын ихэнх хэсгийг эзэлсэн тухай мэдээлэлд Зеленский “Орос асар их хүч оруулсан. 170,000 хүн. Гэхдээ тэдэнд бодит амжилт байхгүй, харин олон хохирол учирсан” гэж мэдэгдлээ. Түүний хэлснээр зөвхөн аравдугаар сард 25,000 орос цэрэг амиа алдаж, шархаджээ. Тэрээр “Путин Европ даяар гибрид дайн явуулж байна. Тэр НАТО-ийн тэвчээрийг шалгаж байгаа” гэж хэлжээ.
Мөн “Путин Украинд дайн хийж байх зуур бусад Европын улсад хоёр дахь фронт нээх боломжтой. Тэр тэгж чадна. Путин Украиныг дуусгаад дараагийн улс руу орно гэж бодох хэрэггүй. Тэр хоёуланг нь зэрэг хийж чадна” гэж анхааруулжээ.
“Би зүгээр л хүндлэгдсэн дэлхийд амьдрахыг хүсэж байна”
Зеленский “Дайны дараах дэлхийд хэн ч гаднаас хүчээр юм тулгах ёсгүй. Би айлгах, алах бус, хүндэлж харьцдаг дэлхийд амьдрахыг хүсэж байна” гэж хэлэв.
2019 онд Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон тэрээр бараг дөрвөн жилийн турш бүрэн хэмжээний дайны нөхцөлд эх орноо удирдаж байна. “Би зүгээр л Украинд хайртай. Энэ нь логикоос давсан зүйл. Ард түмнээ маш их хайрладаг. Хэцүү байгаа ч би энд байхыг хүсэж байна” гэж хэлжээ.
]]> zulaa Tue, 11 Nov 2025 16:24:09 +0800 Бразилд хүлэмжийн хийн ялгарал мэдэгдэхүйц буурчээ http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2677 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2677
САН-ПАУЛУ, 2025 оны арваннэгдүгээр сарын 4 /AFP/. Бразил улсад өнгөрсөн онд хүлэмжийн хийн ялгарал 2009 оноос хойш хамгийн ихээр буурсныг даваа гарагт танилцуулсан статистик мэдээлэл харуулжээ. Зүүний үзэлт Ерөнхийлөгч Луис Инасиу Лула да Силва НҮБ-ын уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудлаарх хэлэлцүүлгийг зохион байгуулахаар бэлтгэж буй үед ийм эерэг мэдээлэл цацагдлаа.  

Байгаль орчны салбарын төрийн бус байгууллагуудын сүлжээ болох Бразилын Цаг уурын ажиглалтын төвийн мэдээлснээр, Латин Америкийн хамгийн том улсад хүлэмжийн хийн ялгарлын хэмжээ өмнөх оны мөн үеийнхээс 16.7 хувиар буурчээ.

Үүнийг ой модыг устгахтай тэмцэж буй Лулагийн Засгийн газрын үйл ажиллагаатай холбон тайлбарлаж байна. “2019-2022 оны хооронд зориудаар хяналтгүйгээр ой модыг устгаж байсныг холбооны засгийн газар дахин хяналтандаа авсан нь ямар нөлөө үзүүлж байгааг энэхүү мэдээлэл харуулж байна” гэж ажиглалтын төвийн мэдэгдэлд дурджээ. Ингэхдээ Лулагийн өмнөх Ерөнхийлөгч, уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудалд эргэлздэг Жаир Болсонаруг дурдсан бөгөөд түүний үед ой модыг устгах ажиллагаа Амазоны бүс нутагт эрчимжсэн юм.

Лула 2022 оны 10 дугаар сард болсон сонгуульд Ж.Болсонаруг ялж, гурав дахь удаагаа засгийн эрхэнд гарсан билээ. Тэрбээр 2030 он гэхэд ой мод устгах явдлыг зогсооно гэж амласан юм. Лула Ерөнхийлөгч болсноос хойш дэлхийн хамгийн том халуун орны ой болох Амазоны ойн доройтол тогтвортой буурч байна.

Хүлэмжийн хийн ялгарлын талаар сайн мэдээ гарсан боловч Засгийн газрын дэвшүүлсэн уур амьсгалын зорилтуудыг биелүүлэх амлалт хэрэгжихгүй байж магадгүйг ажиглалтын төвөөс анхааруулжээ. Тухайлбал, Амазон мөрний адаг орчмын асар том далайн эргийн газрын тосны төслийг Лула дэмжиж байгааг дурдсан байна.

Өнгөрсөн сард “Петробрас” компани Фоз де Амазонас бүс нутагт газрын тос олборлож эхэлжээ. Лулагийн хувьд газрын тосны орлого нь Бразилын уур амьсгалын шилжилтийг санхүүжүүлэхэд тусална гэж мэдэгдэж байна.

Энэ сарын 10-21-ний хооронд Амазоны Белем хотод болох COP30 бага хурлыг өмнө дэлхийн удирдагчдад хандан уур амьсгалын өөрчлөлтийн эсрэг тэмцэлд хүчээ нэгтгэхийг уриалж буй Лулагийн байр суурь зөрчилтэй байна гэж зарим хүмүүс буруутгаж байгаа юм. 



Э.Хулан
Эх сурвалж: "Монцамэ" агентлаг
]]> zulaa Tue, 04 Nov 2025 15:33:59 +0800 Хятадын иргэд Гүржээс уран худалдаж авахыг завдсан хэргээр баривчлагджээ http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2656 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2656
Гүрж улсад Хятадын гурван иргэнийг 2 кг уран худалдаж авахыг завдсан хэргээр баривчилжээ. Гүржийн Төрийн аюулгүй байдлын албаны дэд дарга Лаша Маградзе энэ тухай мэдээлэв.
Хятадын иргэд Тбилиси хотоос 400 мянган ам.доллараар уран худалдан авч, Оросын нутгаар дамжуулан Хятад руу зөөвөрлөх төлөвлөгөөтэй байжээ.
Гүржийн эрүүгийн хуулиар цөмийн материал худалдан борлуулахыг хориглодог. Зөрчсөн тохиолдолд таван жил хүртэл хорих ял оноох зохицуулалттай. 
Тусгай хүчнийхэн автомашин руу дайран орж, гурван этгээдийг баривчлахдаа шар нунтаг бүхий хоёр шилэн сав хураан авч буй бичлэгээ нийтэлжээ. Хятадын иргэд ураныг ямар зорилгоор ашиглах гэж байсан нь одоогоор тодорхойгүй байна. 
Хуучин Зөвлөлт Холбоот Улсын бүрэлдэхүүнд байсан Гүрж улс ураны арвин нөөцтэй. 1991 онд ЗХУ задарсны дараа цөмийн материалыг хамгаалах нь асуудал дагуулсаар ирсэн бөгөөд сүүлийн жилүүдэд ураныг хууль бусаар худалдаалсан хэд хэдэн тохиолдол гарчээ.
Жишээ нь, долоодугаар сард Гүржийн нэг, Турк нэг иргэнийг 3 сая долларын уран худалдаалахыг оролдсон хэргээр баривчилсан юм.
]]> zulaa Tue, 28 Oct 2025 13:02:16 +0800 Шинэ Зеландад шуурганы улмаас 90 мянган өрх эрчим хүчгүй болжээ http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2651 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2651
Шинэ Зеланд улсын нутаг дэвсгэрийг өнөөдөр хүчтэй далайн шуурга дайран өнгөрч байна. Тус улсад тэр бүр зарлаад байдаггүй аюулаас урьдчилан сэргийлэх улаан өнгийн түвшний дохиог нийслэл Уэллингтон, Кантербөри мужуудад зарлалаа. Мөн Өмнөд болон Умард арлуудад хүчтэй ширүүн бороо орж, салхины хүч цагт 100 км давна гэдгийг сэрэмжлүүлсэн байна.
Өнөөдрийн байдлаар хүчтэй салхи шуурганы улмаас Шинэ Зеландын нутаг дэвсгэрт 90 мянган өрх цахилгаан эрчим хүчний үүсвэрээс салсан байна. Мөн зуу гаруй нислэгийг цуцлагджээ. Агаарын тээврээс гадна зарим чиглэлийн галт тэрэгний үйлчилгээ, авто замуудыг түр хаасан байна.
Өнөөдөр Шинэ Зеландад багш, сувилагчид болон төрийн албаны зарим салбарын хөдөлмөр эрхлэгчид ажил хаялт зарласан. Цаг агаарын нөхцөл байдал ажил хаялт зарласан хөдөлмөр эрхлэгчдийн төлөвлөгөөг өөрчилж магадгүй байна.
Боловсрол, эмнэлгийн салбарын 100 мянга орчим ажилчин өнөөдөр өглөө ажил хаялтад нэгдсэн. Тэд салбарын төсвийг нэмж, цалин тэтгэмжийг өсгөхийг шаардаж байна.
Гэтэл цаг агаарын байдлаас шалтгаалж гадаа талбайд олон нийтийн үйл ажиллагаа зохион байгуулахгүй байх, иргэд оршин суугчдыг аль болох гэрээсээ гарахгүй байхыг сэрэмжлүүлж байна. Нэн ялангуяа эргийн бүс нутагт онцгой анхааруулга өгч байна.
Шинэ Зеландаас гадна Австрали улсад мөн цаг агаарын байдал таагүй, хуурай шуургатай байна. Австралийн эрх баригчид ойн түймэр гарахаас сэрэмжилж ил гал асаахыг хоригложээ.
]]> zulaa Fri, 24 Oct 2025 16:24:35 +0800 Оросын эсрэг 19 дэх ХОРИГ http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2624 http://nalaikh.nutag.mn/index.php?newsid=2624
Европын холбоо ОХУ-д төлөвлөсөн хоригоо нэг жилээр урагшлуулах хүсэлтэй байна. Энэ нь ОХУ-ын эдийн засгийг сулруулах зорилготойгоос гадна АНУ-ын ерөнхийлөгч Дональд Трамптай холбоотой юм. Шинэ хориг нь 2022 онд ОХУ Украинд түрэмгийлж эхэлснээс хойших 19 дэх удаагийнх бөгөөд компани, банк болон худалдаачдад нөлөөлнө. Тухайлбал, ОХУ-ыг хориг арга хэмжээгээс мултрахад туслалцаа үзүүлж буй Хятад, Энэтхэг зэрэг орныг дахин ийм төрлийн үйлдэл хийхгүй байхад анхаарах юм.
Хэрэв Европын холбооны 27 гишүүн орон шинэ хоригийг хугацаанаас нь өмнө хэрэгжүүлэхийг зөвшөөрвөл 2027 оны нэгдүгээр сар гэхэд ОХУ-аас тус холбоо шингэрүүлсэн байгалийн хий буюу "LNG" худалдан авалтаа зогсоох юм.
Украины ерөнхийлөгч Володимир Зеленский энэхүү арга хэмжээн сайшааж, ОХУ-д үзүүлэх дарамтыг нэмэгдүүлнэ гэж үзэж буйгаа мэдэгджээ. Европын холбооны дарга Урсула фон дер Ляйен хэлэхдээ, ОХУ-ын эдийн засаг нь түлшний борлуулалтаас ихээхэн хамааралтай тул худалдан авалтын зогсоох нь Москвагийн дайныг санхүүжүүлэх чадварыг бууруулах болно. АНУ-ын хувьд Европын холбоог ОХУ-аас байгалийн хий худалдан авалтаа зогсоохыг шаардаж ирсэн. Үүний хариуд холбооны зүгээс АНУ-д ОХУ-ын эсрэг хүчтэй арга хэмжээ авахыг уриалж байв.
Трамп шууд арга хэмжээ аваагүй байсан бөгөөд “Хэрэв холбоотнууд Оросын нефть худалдаж авахаа больж, Хятадад татвар ногдуулбал би илүү хатуу арга хэмжээ авахад бэлэн” гэж мэдэгдэж байсан.
ОХУ-ЫН НЕФТИЙН ИМПОРТЫН БУУРАЛТ

Европын холбоо ОХУ-ын нефтийн импортыг бараг бүрэн зогсоосон. 2021 онд холбооны нийт хэрэглээний 29 хувийг ОХУ хангаж байсан бол 2025 оны дунд гэхэд энэ тоо ердөө хоёр хувь болж буурчээ. Зөвхөн Унгар, Словак улс л одоо хүртэл ОХУ-ын нефтийг авч байгаа бөгөөд тус хоёр улс хоёулаа Москва болон Трамптай ойр харилцаатай гэж тодорхойлогддог.Европын холбооны гадаад бодлогын тэргүүн Кая Каллас хэлэхдээ, "Оросын шингэрүүлсэн байгалийн хийн импортыг 2026 оны эцэс гэхэд бүрэн зогсооно. Энэ нь өмнөхөөсөө нэг жилээр урагшилсан. Москва дайнаа үргэлжлүүлж чадна гэж бодож байгаа. Харин бид үүний хариуд ОХУ-г үнэтэй төлөөс төлүүлэх болно" гэж онцлон тэмдэглэжээ.

Украины ерөнхийлөгч Зеленский холбооны энэхүү үйл ажиллагааг эв нэгдлээ харуулж буй үйлдэл гэж тодорхойлж, талархал илэрхийлж, бусад холбоотон орнуудыг мөн адил алхам хийхийг уриалсан байна. Одоо Европын холбоо ОХУ-ын эрчим хүчний хамаарлаа бууруулах гэж оролдож байгаа. Гэсэн хэдий ч ОХУ 2024 онд байгалийн хийн хэрэглээний 19 хувийг нь хангажээ. Дайны өмнө энэ нь 45 хувь байв.

ЭНЭТХЭГ БА ХЯТАД

Европын холбоо ОХУ-ын эсрэг Украинд халдсанаас нь хойш 18 удаагийн хориг арга хэмжээ авч хэрэгжүүлсэн ч Унгар, Словак зэрэг зарим улс эсэргүүцсээр ирсэн. Шинэ хоригийн хүрээнд Европын холбооны тэргүүн Урсула фон дер Ляйен хэлэхдээ, ОХУ-ын нефтийг хууль бусаар худалдан авч, дайнд нь тусалж буй хувь хүн, компаниудыг онилох болно гэжээ. Үүнд Хятад зэрэг орны газрын тос боловсруулах үйлдвэр, пүүс, нефть-химийн компаниуд орно.
Европын холбоо мөн ОХУ-ын крипто платформ болон АНУ-ын картын сүлжээнээс зайлсхийхийн тулд байгуулсан ОХУ-ын MIR төлбөрийн системийг онилохоор төлөвлөж байна.
Шинэ хоригт ОХУ-ын нефть нууцаар тээвэрлэхэд ашиглагддаг хуучин танкерын “сүүдрийн флот”-д хамаарах 118 хөлөг онгоц, цэргийн үйлдвэрлэлийг дэмжиж буй 45 компанийг хар жагсаалтад оруулах санал багтжээ. Холбооны гадаад бодлогын тэргүүн Кая Калласын хэлснээр, Орос, Хятад, Энэтхэгийн компаниуд экспортын шинэ хориг, хатуу хяналтад өртөх юм.
Хэдийгээр эдгээр алхам нь Трамптай дундын шийдэл хайж буй мэт харагдаж байгаа ч, тэр хүссэн шигээ Хятад, Энэтхэгийн эсрэг 100 хувь хүртэл тариф тогтоох түвшинд хүрсэнгүй. Учир нь Европын холбоо нийтлэгээр татвар тавихад дургүй. Одоогоор тус холбоо Энэтхэгтэй худалдааны хэлэлцээр хийж байгаа бөгөөд Хятадтай өргөн хүрээний худалдааны дайн хийх сонирхолгүй байна. Зарим дипломатуудын үзэж буйгаа, АНУ Европоос илүү их арга хэмжээ шаардаж байгаа нь тус улсын худалдааны ашиг сонирхолд нийцэж байгаа бололтой.
Гэхдээ Трамп өөрөө Оросын эсрэг хатуу байр суурь баримтлахдаа эргэлзсэн хэвээр байна.  Өдгөө дэлхийн хамгийн том нефть үйлдвэрлэгч болсон АНУ Европт шингэрүүлсэн байгалийн хийн хамгийн том нийлүүлэгч болж, импортын 45 орчим хувийг бүрдүүлэх болжээ. Ихэнх шингэрүүлсэн байгалийн хий нь Франц, Испани, Итали, Нидерланд, Бельгийн терминалаар дамжин орж ирдэг ч тэдгээрийн тодорхой хэсэг нь бусад улс руу дамжин өнгөрдөг.
ЭХ СУРВАЛЖ: THE MOSCOW TIMES
]]> zulaa Thu, 25 Sep 2025 18:30:51 +0800